ارزیابی میزان پایداری محلات شهری از منظر شاخص¬های اجتماعی، اقتصادی و زیست¬محیطی (نمونه موردی: شهر گرگان)

ارزیابی میزان پایداری محلات شهری از منظر شاخص¬های اجتماعی، اقتصادی و زیست¬محیطی (نمونه موردی: شهر گرگان)

آریومصلحی1 حسین رحیمی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نورمشهد
2) استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نورمشهد

کد IOI مقاله : XYEA-BZACC
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    توسعه شهری پایدار دستیابی به وضعیت پایداری جوامع شهری می‌باشد؛ فرآیندی که هدف آن ایجاد یا تقویت ویژگی‌های پایداری در زندگی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست¬محیطی شهر است. در واقع شرایط جامع پایداری زمانی فراهم می‌شود که مجموعه‌ای از پایداری اجتماعی با هدف عدالت¬اجتماعی، پایداری اقتصادی با هدف بقای اقتصادی و پایداری زیست¬محیطی با هدف تعادل اکولوژیک به¬وجود آید. بر اين اساس هدف پژوهش¬حاضر، شناسايي سنجه¬هاي پايداري شهري و ميزان رضايتمندي از پايداري محيط¬زندگي در محلات¬شهری واقع در هشت ناحيه شهر-گرگان است. تحقيق حاضر از نظر هدف کاربردي، از حیث روش توصيفي و پيمايشي می¬باشد. جامعه¬آماری این تحقیق کلیه ساکنان شهر¬گرگان که براساس سرشماری نفوس و مسکن سال 1390 برابر با 329536 نفر است. حجم¬نمونه بر اساس فرمول كوكران به تعداد 350 نفر انتخاب شدند. نمونه¬گيري نيز به¬شيوه تصادفي و متناسب با جمعيت هر كدام از هشت¬ناحيه صورت گرفت. در اين تحقيق براي تعيين روايي يا اعتبار ابزار جمع¬آوري اطلاعات، از روش روايي نمادي يا صوري استفاده گرديد. همچنین براي بررسي پایایی پرسشنامه تحقيق حاضر از ضريب آلفاي-کرونباخ استفاده شده است. ضريب آلفاي¬كرونباخ پرسشنامه برابر 853/0 بدست آمده که با توجه به بالا بودن ضريب از مقدار 7/0، سطح اعتماد پرسشنامه را در حد عالی تأیيد می¬کند. در ادامه به¬منظور بررسی شاخص¬های پایداری¬ اجتماعی، اقتصادی و زیست¬محیطی محلات¬شهری از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و سیستم اطلاعات¬جغرافیایی (GIS) و همچنین به¬منظور تجزيه و تحليل اطلاعات حاصل از پرسشنامه، از بسته¬ی نرم افزاری SPSS استفاده شده است¬. برای ارزیابی فرضیه اول، از آزمون ناپارامتريک كروسكال¬واليس استفاده شده كه نتایج حاصل بیانگر این بود که، میانگین تفاوت بین نواحی شهر¬گرگان از لحاظ میزان رضایتمندی شهروندان از شاخص¬های اجتماعی و اقتصادی محلات¬شهری در سطح 99 درصد معناداری و همچنین در مؤلفه¬های زیست¬محیطی در سطح 95 درصد رابطه معناداری بدست آمده است. همچنین در فرضیه دوم، به¬منظور سنجش پایداری محلات¬شهر گرگان از لحاظ اجتماعی، اقتصادی و زیست¬محیطی از روش فرآيند تحليل سلسله مراتبی (AHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده است. طبق نتایج بدست آمده میزان پایداری محلات شهری بر اساس ترکیب همه شاخص¬های اجتماعی، اقتصادی و زیست¬محیطی واقع در نواحی به ترتیب چهار، دو و یک در سطح پایداری قوی واقع شده¬اند. در نهایت طبق نتایج حاصل از پژوهش حاضر، پیشنهاداتی کاربردی در راستای اعتلای کیفیت¬زندگی شهری و همچنین محیط زندگی در سطح محلات شهر گرگان ارائه می¬شود.

کلمات کلیدی : توسعه¬پایدار شهری محلات شهری شاخص¬های اجتماعی اقتصادی و زیست¬محیطی شهر گرگان