الگوی جامع ادراک در معماری بر مبنای نظام حواس پنج‌گانه

الگوی جامع ادراک در معماری بر مبنای نظام حواس پنج‌گانه

امید حیدری پور1 نفیسه نصر اصفهانی2

1) کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا،
2) مدرس دانشگاه آزاد اسلامي، واحد نجف آباد، دانشکده معماری،

کد IOI مقاله : XYEA-BZCDG
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    ادراک در هنر و به خصوص معماری، موضوعی چالش‌برانگیز است که به محتوای اثر در رویارویی با مخاطب می‌پردازد. شناخت ساختار ادراک و عوامل مؤثر در بروز یک احساس در ذهن مخاطب در رویارویی با اثر، می‌تواند معماری را در جهت رسیدن به آنچه می‌خواهد در ذهن مخاطب بگذرد، یاری کند. هدف این مقاله، تدوین الگویی برای ادراک در معماری و تدوین معیارهای مؤثر در آن است. تکیه اصلی مطالعه بر تدوین الگو بر اساس مفاهیم نظری و تعمیق آن با مطالعه ژرفانگر و موردی است. لحظه رویارویی اثر و مخاطب نقطه‌ای بنیادین است که در این پژوهش، لحظه سازندگی نامیده می‌شود. در مواجهه بنای معماری و مخاطب، دریافت از طریق حواس پنج گانه مخاطب بر اساس دو عامل تجربه و تفکر و مفاهيم و تصورات ناشي از این دو صورت می‌گیرد. تجربه و تفکر به عنوان نقاط کلیدی الگوی مورد بررسی انتخاب شده است. ميزان تأثیرگذاری اطلاعات دريافتي از محيط از طریق حواس پنج‌گانه بر مخاطب، به میزان یکپارچه و هم راستا شدن این اطلاعات در ذهن مخاطب پس از عبور از دو عامل تفکر و تجربه بستگی دارد. بر همین اساس فرم بنای معماری می‌تواند در جهت ارتقای دریافت از طریق حواس پنج‌گانه مخاطب بسیار کارآمد باشد. در این پژوهش پس از معرفی الگوی پیشنهادی به منظور تثبیت الگو به بررسی نمونه‌های موردی معماری و تدوین جدولی بر این اساس پرداخته شده است.

کلمات کلیدی : ادراک در معماری تفکر تجربیات حسی دریافت حواس پنج‌گانه