هنر زنده شهر- جایگاه طبیعت و نقش هویتی آن در خوانش منظر شهر از دیدگاه زیبایی‌شناسی

هنر زنده شهر- جایگاه طبیعت و نقش هویتی آن در خوانش منظر شهر از دیدگاه زیبایی‌شناسی

پریچهر صابونچی1 شبنم محمدزاده2

1) کارشناس ارشد معماری منظر، دانشگاه تهران، ایران-
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، دانشگاه تهران، ایران-

کد IOI مقاله : XYEA-BZDHB
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    هنر شهری به‌عنوان یکی از گونه‌های مختلف هنر مردمی، چیزی فراتر از یک اثر هنری است که در جهت اصلاح کیفیت فضایی گام برداشته و نقش نشانه‌ای در منظر شهر ایفا می‌کند؛ نشانه‌ای که تنها کالبدی صرف از آن مشاهده نمی‌شود بلکه به‌نوعی خود عامل خاطره‌انگیزی، هویت‌مندی و زیبایی‌سازی محیط نیز است. این هنر مشمول طیفی از ساخت مجسمه‌ها، المان‌های معماری و یادمانی و حتی موسیقی و هنرهای نمایشی خیابانی می‌شود. اما یکی از مصادیق عالی آن، هنر زنده‌ای است که با بکارگیری عناصر طبیعی موجود در سطح شهر همچون درختان، آب و حتی زمین سبب حضور پررنگ‌تر طبیعت و شکل‌گیری زمینه‌ای طبیعی در بستر شهرها می‌شود. این مهم خاطره انسان از طبیعت را باززنده‌سازی می‌کند و زیبایی و آراستگی فضاهای شهری را فراهم می‌آورد. از آنجاییکه هنر شهری به‌عنوان مقوله‌ای که هدف زیبایی به معنای کمالی آن، یعنی امری با خیر و برکت و دارای مفهوم، را دنبال می‌کند و همچنین منظر شهر که هر روزه برای تکامل و زیباتر شدن شهرها تلاش می‌نماید؛ هر دو دارای یک هدف یعنی زیباشناسایی و زیباسازی محیط هستند. بدین جهت با توجه به این هدف مشترک، طبیعت و عناصر آن همچون درختان جزو یکی از اصیل‌ترین هنرهای شهری به شمار می‌روند و بمانند جزئی لاینفک از فضاهای شهری بصورت زنده و پویا جلوه می‌کنند. در این مقاله تلاش بر آن است تا ابتدا دیدگاه‌های دنیای شرق و غرب در مورد مفهوم زیبایی‌شناسی و معیارهای آنان برای گزینش عنصر زیبا بررسی شود و سپس در ادامه با تعمیم بحث در رابطه با موضوع طبیعت به‌عنوان یکی از مصادیق زیبایی و مقایسه دو نمونه فضای شاخص شهری، خیابان ولیعصر تهران و خیابان شانزلیزه پاریس، جنس و نقش طبیعتی که در این دو فضا که دست‌مایه زیبایی‌آفرینی قرار گرفته، پرداخته شود.

کلمات کلیدی : زیبایی شناسی طبیعت هنر شهری زیباسازی