احیای ساختار سنتی محله در شهر تهران راه حلی برای ایجاد پایداری اجتماعی

احیای ساختار سنتی محله در شهر تهران راه حلی برای ایجاد پایداری اجتماعی

حمیده ابرقویی فرد1 پوریا محمدی نصرآبادی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، دانشگاه تهران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه صنعتی شاهرود

کد IOI مقاله : XYEA-BZDHG
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    یکی از مهم‌ترین موانع پایداری اجتماعی در سال‌های اخیر در شهر تهران، توسعه برون‌زا و عدم توجه کافی به بافت‌های تاریخی غالباً ارزشمند مرکز شهر می‌باشد. توجه بیش از حد به توسعه بیرونی شهر و تمرکز فعالیت‌ها و فضاهای شهری نظیر فضاهای جمعی و خدماتی، سبب منزوی شدن محلات تاریخی و جا ماندن آنها از روند معاصرسازی و توسعه شده است. عدم انطباق ویژگی‌های کالبدی این محلات با نیازهای معاصر، سبب مهاجرت ساکنین اصلی به نقاط توسعه یافته‌تر و بیرونی شهر و جایگزینی جمعیت مهاجر کم‌درآمد در این محلات می‌شود. باورود ساکنین جدید و از میان رفتن یکپارچگی اجتماعی مفاهیم اساسی چون حس تعلق و مشارکت که از مولفه‌ای اساسی در محلات ایرانی و پایداری اجتماعی آنها هستند مفهوم خود را از دست می‌دهند. این در حالی است که الگوی تقریباً مشابه محله ایرانی که شامل عناصر معناسازی چون آب، درخت و اماکن مقدس می‌باشد، در بسیاری از این محلات وجود دارد. با عریان سازی و توجه بیشتر به این ساختارهای مرکز محله‌ای که دارای قابلیت‌های رفتاری نیز می‌باشند، می‌توان در روندی معکوس نابه‌سامانی‌های فرهنگی را از طریق مولفه‌های پایداری نظیر حس تعلق و مشارکت ساکنین تقویت کرده و با افزایش مشارکت و تمایل ساکنین در امور محله بر بخشی از مشکلات کالبدی نیز فائق آمد. این نوشتار بر آن است تا با بررسی تاثیر عناصر معنایی و هویت‌ساز مرکز محلات و نقش آن‌ها در فائق آمدن بر مشکلات ناشی از توسعه برون‌زای شهرهای معاصر و ایجاد پایداری اجتماعی بپردازد.

کلمات کلیدی : توسعه درونی محله محوری پایداری اجتماعی مرکز محله