طرح راهبردی-عملیاتی، رویکردی نوین بر نسل سوم طرح¬های توسعه شهری (نمونه موردی:طرح راهبردی عملیاتی مرکز حوزه شرق شیراز)
طرح راهبردی-عملیاتی، رویکردی نوین بر نسل سوم طرح¬های توسعه شهری (نمونه موردی:طرح راهبردی عملیاتی مرکز حوزه شرق شیراز)
امیر محمد اخوان1 نازنین مجلسی2
1) کارشناس ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان و معماری منظر، دانشگاه شهید بهشتی تهران -
2) دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد -
کد IOI مقاله
:
XYEA-BZDHH
محل انتشار :
چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
از اواخر دهه نود میلادی، برنامه¬ریزان شهری درصدد ارائه راهکار¬های نوین در مواجهه با مشکلات مراکز شهری¬اند. از حدود دهه 1960،فرآیند طرح¬های شهری از برنامه¬ریزی متمرکز، دراز¬مدت، آمرانه و دولتی(طرح¬های جامع و تفصیلی) دور شده و به سمت برنامه¬ریزی کوتاه¬مدت، تدریجی، دموکراتیک و مشارکتی تمایل یافته است. طرح¬های جامع و تفصیلی در کشور ایران به عنوان نسل اول و دوم طرح¬های شهری مطرح شده است. مقاله حاضر،طرح راهبردی-عملیاتی را تحت عنوان نسل سوم طرح¬های توسعه شهری معرفی می¬کند.این طرح نمایانگر ارتباط خطی یا سری با نسل اول و دوم طرح¬های شهری بوده و مکمل این دو نسل نیز می¬باشد. از مهمترین ویژگی¬های این طرح، مکان¬مند و زمینه¬محور بودن آن و نگاه بازخوردی به مسائل است،که موجب گشته طرح حاضر برای موقعیت جغرافیایی خاصی تعریف گردد به صورتی که برای دیگر مناطق و شهرها قابلیت استناد ندارد. لذا برای حصول به اهداف پژوهش از روش کاربردی-عملی و توصیفی-موردی(ژرفانگر) استفاده¬شده¬است.در مقاله حاضر مرکز حوزه شرق شیراز به عنوان نمونه مطالعاتی مورد بررسی قرار¬گرفته است. این محدوده در اسناد فرا¬دست با عملکردی فرا¬منطقه¬ای تعیین شده است که در عین¬حال باید پاسخگو و سازگار با سکونتگاه¬های مسکونی پیرامون محدوده نیز باشد. با نگاهی کلی به روند پروژه و با توجه به موقعیت محدوده طراحی در شهر و مقیاس عملکردی پیش بینی شده برای آن در سه سطح(کلان، میانی، خرد) میتوان دریافت که نمی توان به رویکردی مشخص در انجام مطالعات مرتبط با این پروژه استناد نمود. بدین معنی که در هر بخش از فرآیند، نگاه بازخوردی به مسائل و مراحل کار وجود دارد که مولفه های (درون به بیرون- بیرون به درون) را شامل می¬گردد. در پایان مشخص می¬گردد چگونه می¬توان از طریق پیشنهاد طرح راهبردی با ارائه آلترناتیو¬های طراحی و ارزیابی آن¬ها به ارتقاء کیفی مرکز حوزه شرق شیراز نائل آمده و با تعریف پروژه¬های موضعی به مرحله عملیاتی نزدیک شد.
کلمات کلیدی : طرح راهبردی عملیاتی طرح¬های توسعه شهری مرکز حوزه نسل سوم رابطه خطی زمینه¬گرایی