بررسی انواع روشهای تأمین نور طبیعی در خانه های سنتی شهر یزد (نمونه موردی : ده خانه عصر قاجار)
بررسی انواع روشهای تأمین نور طبیعی در خانه های سنتی شهر یزد (نمونه موردی : ده خانه عصر قاجار)
ملیحه السادات نورانی1 فاطمه امیربیکی تفتی2
1) کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری دانشگاه
2) کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد،
کد IOI مقاله
:
XYEA-BZFFF
محل انتشار :
چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
نور طبیعی یکی از تاثیرگذارترین عوامل در ارزش فضایی می باشد که به عنوان غیرمادیترین عنصر محسوس در طبیعت همواره در معماری اسلامی ایران نیز حضور داشته و نشان از عالم قدسی و فضایی معنوی دارد. از این رو هنرمندان ایرانی همواره کوشیدهاند تا در انچه میآفرینند از نور به عنوان نماد و مظهری از وحدت الهی، حداکثر بهره را ببرند. اهمیت بهرهگیری از آن در معماری مسکونی ایرانی و شکل دهی به فضاهای زیستی از جایگاه ارزشمندی برخوردار است. در این مقاله سعی شده تا ضمن مراجعه به اسناد مکتوب و مطالعه منابع کتابخانه ای، به روش توصیفی – تحلیلی به بررسی و ارزیابی چگونگی نورگیری خانه های سنتی ایران در دورهای خاص ار تاریخ پرداخته شود. بدین منظور 10 نمونه از خانههای دوره قاجار در شهر یزد که به دلیل قرارگیری در بافت تاریخی شهر از ارزش معمارانه و شهرت عمومی بین مردم و متخصصان معماری برخوردار بوده است، برگزیده و از منظر نوع عناصر نورگیری و میزان کاربرد هر یک از آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل حاکی از آن است که از میان عناصر نورگیری رایج در خانههای مسکونی قاجاریه در یزد، در و پنجره مشبک بیشترین کاربرد را داشته است. و پس از آن به ترتیب پنجره زیرزمین، روزن، جامخانه و ارسی حداکثر نور طبیعی را تأمین نمودهاند. به علاوه آنکه حداکثر تعداد ارسی در جبهه شمال، حداکثر روزنها در جبهه شرق و شمال، بیشترین تعداد در و پنجره مشبک در جبهه غرب بوده و جبهه جنوب و غرب بیشترین تعداد پنجره زیرزمین را به خود اختصاص داده است. نتیجه دیگر آنکه بیشترین نور جنوب، شرق و غرب در خانه ها از طریق در و پنجره مشبک و بیشترین نور شمال توسط در و پنجره مشبک و همچنین پنجره زیرزمین دریافت شده است.
کلمات کلیدی : نور طبیعی عناصر نورگیری خانه های سنتی یزد دوره قاجار