استفاده از الگوریتم فراکاوشی فاخته جهت بهینه‌یابی سدهای بتنی وزنی

استفاده از الگوریتم فراکاوشی فاخته جهت بهینه‌یابی سدهای بتنی وزنی

بابک علی نژاد1 بهمن طالبی2

1) استادیار مهندسی سازه و زلزله، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، دانشگاه مراغه، ایران

کد IOI مقاله : XYEA-BZHBH
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    در طراحی سيستمهای مهندسی، طرحی مطلوب‏تر است كه علاوه بر تامين اهداف مورد نظر، هزينه كمتری نيز داشته باشد. از اين رو كمينه كردن هزينه و بهينه سازی طرح‏های مهندسی از ديرباز در علوم مهندسی مورد توجه قرار گرفته است. از جمله اين مسائل می‏توان به مسأله ساخت سدهای بتنی وزنی اشاره كرد كه با توجه به ويژگی‏های خاص فنی، پيچيدگی طرح و بتن ريزی حجيم بدنه سد از اهميت بسزایی برخوردار است. علاوه بر اين، از آنجايی كه پيچيدگی‏های طراحی اين نوع سدها و تعداد زياد پارامترهای موثر در طراحی بهينه آنها، امكان قرار گرفتن در نقاط بهينه موضعی و در نتيجه انتخاب مقاطع بزرگتر از حد مورد نياز را در روشهای مرسوم بهينه سازی بالا می‏برد، به كارگيری روشهای نوين بهينه سازی كه از طبيعت الهام می‏گيرند برای افزايش كارايی در امر طراحی بهينه سدهای بتنی وزنی بسيار ضروری است. در اين مقاله به ارائه يك روش حل كارا مبتنی بر الگوريتم بهینه‏یابی فاخته برای طراحی بهينه سدهای بتنی وزنی پرداخته می‏شود. همان‏طور که ذکر شد، مقطع سد، علاوه بر ارضای شرایط پایداری، باید مقرون به‏صرفه نیز باشد. از این‏رو مساله طراحی مقطع سد، یک مساله بهینه‏سازی مقید است که قیود آن ارضای شرایط پایداری شامل: پایداری در برابر لغزش و واژگونی و همچنین تنش یا خستگی قائم در سطح بدنه سد می‏باشد. در این پژوهش، از الگوریتم بهینه‏یابی فاخته برای پیدا کردن ابعاد بهینه سد بتنی‏وزنی کوینا استفاده شد. برای این‏کار، مقطعی کلی و فراگیر به عرض واحد شامل هشت پارامتر هندسی به‏عنوان متغیرهای طراحی در نظر گرفته شد و سایر پارامترهای هندسی نیز با استفاده از این متغیرها تعریف شدند. نتایج بررسی‏ها نشان داد که حجم بتن مصرفی در ساخت این سد از 3633 مترمکعب در حالت مقطع موجود، به 1/3593 مترمکعب در حالت مقطع بهینه کاهش یافته است. این مقدار کاهش حجم بتن مصرفی در ساخت سد موجب صرفه‏جویی در هزینه‏های طرح و اقتصادی‏تر شدن آن می‏شود.

کلمات کلیدی : سدهای بتنی‏ وزنی الگوریتم بهینه‏ یابی فاخته مقطع بهینه روشهای فراکاوشی