راهبردهای طراحی موزههای علوم کودکان در تعامل با طبیعت
راهبردهای طراحی موزههای علوم کودکان در تعامل با طبیعت
زهرا عارف1 جعفر طاهری2
1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران -
2) استادیار دانشکده معماری، شهرسازی و هنر اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران -
کد IOI مقاله
:
XYEA-BZKBA
محل انتشار :
چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
کودکان در شهرهای امروزی، به واسطهی توسعهی علوم و تکنولوژی در دهههای اخیر، از برقراری رابطهی متعامل با طبیعت در محیطهای زندگی روزمره بیبهره ماندهاند. این عدم تعامل پیامدهایی از قبیل استرس، اختلال در تمرکز حواس، بیحوصلگی و خستگی، کاهش بازدهی و ... را به دنبال دارد. شواهد اخیر نشان میدهد از جمله راههای بهبود و توسعهی عملکردهای شناختی، عاطفی، جسمانی و اجتماعی کودک، احیای رابطهی متعامل وی با طبیعت به ویژه از دوران اولیهی کودکی است. در این میان طراحی معماری میتواند با حفظ و بازگردانی امکان تجربه با طبیعت در محیطهای کالبدی شهرها بالاخص محیطهای ویژهی کودکان نقش بسزایی در تحقق آن ایفا کند. ازجمله تلاشهای این عرصه برای دستیابی به این مهم میتوان به اتخاذ رویکردهای طراحی مبتنی بر تعامل با طبیعت همچون معماری ارگانیک، اکوتک، سبز، پایدار، بایونیک و... اشاره کرد. در مقالهی حاضر بر پایهی مطالعات پیشین نگارندگان* رویکرد طراحی بایوفیلیک به دلیل توجه به نیازهای رشدی کودک در راستای نگاه به طبیعت، به عنوان مطالعات اولیه مورد استفاده واقع شد. بدین منظور با هدف دستیابی به راهبردهای برقراری ارتباط میان کودک و طبیعت در محیطهای کالبدی ویژهی کودک، به مطالعهی موردی موزهها و مراکز علوم کودکان پرداخته شد. موزهها و مراکز علوم کودکان از آن جهت انتخاب شدند که این مراکز به عنوان نهادی علمی و فرهنگی علاوه بر ارتقاء عملکردهای کودک برپایهی روش یادگیری خودمحور، تجربی و غیر رسمی، امکان تجارب دست اول و رشد درک وی نسبت به جهان طبیعی را فراهم میسازند. بنابراین پژوهش حاضر برمبنای استخراج راهبردهای طراحی موزههای علوم کودکان تدوین شده است. روش تحقیق به کار گرفته شده ترکیبی مشتمل بر نمونه موردی و روش تحلیل محتوا است. نتایج این نوشتار متمرکز بر ارائهی راهبردهای طراحی موزهها و مراکز علوم کودکان در تعامل با طبیعت است و امید است به عنوان راهنمایی برای طراحان و معماران بهکار رود.
کلمات کلیدی : کودک و طبیعت تعامل با طبیعت موزههای علوم کودکان مراکز علوم کودکان راهکارهای طراحی معماری