نقد روش حروفیه در تأویل قرآن

مهدی افتخار¹

1) هیئت علمی گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی

کد IOI مقاله : XYFA-BBZKK
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی رویکردهای نوین پژوهشی در علوم انسانی(2achconf.com)
چکیده :
    تأویل گرایی از ابتدای اسلام در میان شیعیان مطرح بوده است. حروفیه نیز به عنوان یکی از نحله های عرفانی، به شدت تأویل گراست .تأویل نزد حروفیه روش خاصی دارد و آن تأویل با استفاده از ارزش عددی حروف ابجد است. روش تأویل حروفیه را از لحاظ معرفت شناسانه می توان نوعی باطنی گری شدید دانست که مبتنی بر استفاده زیاد از خواص عددی حروف است. رسیدن به بطون قرآن تنها با به کار بردن قریحه و به دنبال اشارات پنهانی گشتن و ایجاد ارتباط بین مطالب -ولو با تکلف - صورت نمی گیرد، بلکه با رسیدن به نهایات عرفان و به دست آوردن صفای باطن در حد مستفیض شدن از الهامات الهی است که شخص می تواند به بطون قرآن دست یابد و به تأویل آن بپردازد. تأویل صحیح قرآن دارای روش است و از باب دلالت التزامی غیر بَیِّن می باشد. تأویل بدون روش و به صورت اقتراحی هر چند ممکن است حاوی مطالب صحیحی باشد اما بدون حجیت خواهد بود. تأویل مورد استفاده حروفیه دارای روش قابل قبولی نیست و به طور عمده بر عدول از قواعد ادبی و استفاده های بی مورد از ربط عددیِ عددِ ابجدی حروف استوار است.

کلمات کلیدی : تأویل حروفیه باطن گرایی حروف ابجد