آنالیز سیستم حوزه آبخیز بر اساس خصوصیات هیدرولوژیکی و ژئومورفولوژیکی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز کن، تهران)

کمال قادری¹ ایمان فاضلی ثانی² پروانه محمودی³ بهارک معتمدوزیری⁴

1) کاندیدای دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران و مشاور آبخیزداری اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان تهران
2) کاندیدای دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
3) دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
4) استادیار و عضو هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

کد IOI مقاله : XYFE-BBECC
محل انتشار : پنجمین دوره کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی (5rstconf.com)
چکیده :
    استفاده از نگرش سیستمی در آبخیـزداري، امـري ضـروري است و از آنجا که مدیریت حوزه های آبخیز، تولید و توزیع آب از سراب تا پایاب حوضه و حتی حوضه های مجاور را مد نظر دارد، می تواند متناسب با میزان بارندگی سالانه، اولویت های بهره برداری از منابع آب را در قسمت های مختلف حوضه، تعیین کرده و راه مقابله با خشکسالی و سیل را با حداقل خسارت ارائه نماید. هدف این تحقیق، مطالعه و تجزیه و تحلیل مولفه¬های هیدرولوژی و ژئومورفولوژی حوزه آبخیز به عنوان یک سیستم است. در آنالیز سیستم یک حوزه آبخیز مثل حوضه کن، بارش به صورت باران و برف و انرژی خورشیدی، پارامترهای ورودی سیستم بوده و مقدار دبی جریان و رسوب و محصولات تولید شده به عنوان پارامترهای خروجی سیستم مطرح هستند. هر تغییری در ورودی های حوضه منجر به تغییر در خروجی سیستم می شود و بازخوردهای متفاوتی را ایجاد می کند. به این ترتیب که با تغییر کاربری و افزایش تولید از خاک های مناطق شیب دار حوضه به صورت کاربری های مختلف کشاورزی و ... هر چند تولید محصول ممکن است افزایش یابد و بازخورد مثبت داشته باشد ولی مسلم است که این بازخورد مثبت در درازمدت باعث ناپایداری و عدم تعادل سیستم شده و مشکلاتی اعم از افزایش میزان رسوب خروجی، آلودگی، کاهش نفوذپذیری و سیلاب را به وجود می آورد. در مقابل، در صورت رعایت اصول و مدیریت جامع آبخیزداری و حفاظت از آب و خاک هر چند ممکن است بازخورد منفی از قبیل تولید محصول کمتر ایجاد کند اما این بازخورد منفی در درازمدت باعث پایداری و تعادل حوضه می شود.

کلمات کلیدی : نگرش سیستمی مدیریت جامع حوزه آبخیز ورودی و خروجی جوضه بازخورد مثبت و منفی