گرافیتی رسانه ای خاموش در کرمانشاه

گرافیتی رسانه ای خاموش در کرمانشاه

فاطمه کاتب1 زهرا پورخوش2

1) هیئت علمی دانشگاه الزهرا«س»
2) کارشناس ارشد پژوهش هنر دانشگاه الزهرا«س»

کد IOI مقاله : XYFG-BBGAA
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در عمران، معماری و شهرسازی(4cauconf.com)
چکیده :
    هنر و جامعه همواره رابطه‎اي دوسويه و متقابل داشته ‏اند به طوري كه گاه مناسبات و رخدادهاي اجتماعي برهنر تأثير گذاشته و موجبات پيدايش سبك‎ها و جريانات هنري گشته‎ و گاه هنر عامل تحولات اجتماعي شده است. از اين منظر هنر گرافیتی يكي از جنبه هاي هنري است كه متوجه عرصه‎هاي عمومي شهر شده است. در هنر گرافیتی مجموع كنش هاي متقابل كنشگران، فضاها و اشياء، به گونه‎اي بر هم تأثير مي‎گذارند كه هنر را امري اجتماعي مي‎نمايند، كه نه تنها بازتاب شرايط توليد آن است؛ بلكه مي‎تواند آينه تمام نماي واقعيت‎هاي جامعه نيز باشد. فضاهاي شهري امروز و زندگي جاري مدرن در آن‎ها، از جايگاه هنر به مثابه امري كيفي كم‎بهره مانده است. اين پژوهش با مطالعات اسنادي و ميداني سعي بر آن، دارد كه با شناخت ابعاد نظري و عملي هنر گرافیتی و دسته بندي آن به محيط شهري کرمانشاه بپردازد. عده‎ای هرنوع تصویر و نوشتار روی اماکن عمومی را گرافیتی می‎دانند و برخی آن را پدیده هنری برمی‎شمرند که توسط اقشار جامعه به ویژه جوانان شکل گرفته است. در واقع گرافیتی، آرشیو غیررسمی جامعه است که از سوی جوانان شکل می‎گیرد اما مراجع رسمی مانند شهرداری تلاش دارند با در اختیار گرفتن دیوارهای شهر در ساختن حافظه جمعی مردم فعال باشند. درگرافیتی نوعی کشمکش وجود داردکه می توان از آن به نفع مبلمان شهری استفاده کرد و برای نقاشی در برخی از فضاها از آن سود برد. بیشتر گرافیتی‎هایی که در استان کرمانشاه وجود دارند محتوای نگران کننده‎ای ندارند. گرافیتی درکرمانشاه هنوز به محتواهای سیاسی کشیده نشده و بنابر این می توان نسبت به آن برخوردی سنجیده‎تر در کشور اعمال کرد و از آن برای زیبایی شهر سود برد. بین هنرمند و جامعه‎ای که در آن زندگی می‎کند، همواره رابطه تنگاتنگی وجود دارد، به گونه‎ای که هر دو تأثیرات متقابلی بر یکدیگر می‎گذارند. هنرمند با ابزار هنر و با دستاویز هنری منتخب خود، بیان مقصود می‎کند. او از طریق فعالیت هنری، دینامیسم اجتماعی را تداوم می‎بخشدو نمی‎تواند فارغ از تاریخ گذشته و معاصر و بی‎تعهد در قبال آینده‎ی جامعه‎ی خود باشد. مقاله حاضر تلاشی است برای طرح ایده هایی جهت تحلیل پدیده گرافیتی کرمانشاه از منظر جامعه شناسی هنر و‎کاوش در فضای شهری کرمانشاه به روش نشانه شناسی و با رویکرد بازتاب به منظور شناخت بیشتر عناصر گرافیتی این شهر. جامعه و هنر گرافیتی کرمانشاه به عنوان نمونه انتخاب شده است تا در تطبیق با آراء بودریار و با اتکاء به نظریه بازتاب بررسی شود. لذا مقاله حاضر در عین پرداختن به هنر گرافیتی، انعکاس این هنر در جامعه کرمانشاه را جستجو میکند. پرسش اصلی این است که آیا گرافیتی‎های مختلف هنری که با نام‌های گوناگون در نقاط مختلف جهان ابداع شده‌اند، در معیارهای اصلی، تفاوت عمده‌ای با الگوهای کرمانشاهی دارند؟ اگر چنین تفاوت معناداری وجود ندارد، چه تفاوت‌هایی این الگوها را از یکدیگر متمایز و آنها را با شرایط زندگی امروز قابل‌تطبیق می‌سازد؟

کلمات کلیدی : رسانه غیر رسمی خرده فرهنگ مقاومت فرهنگی کرمانشاه