بررسي معيارهاي تدوین نظام سلسله مراتب تقسیمات شهری در شهرهای مختلف و تطبيق معيارها با شهر طبس

بررسي معيارهاي تدوین نظام سلسله مراتب تقسیمات شهری در شهرهای مختلف و تطبيق معيارها با شهر طبس

علی زیبائیان1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی شهرسازی،گرایش برنامه ریزی شهری،دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکز

کد IOI مقاله : XYGD-BCGAF
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(5icesconf.com)
چکیده :
    شهر به عنوان يك فضاي جغرافيايي، متشكل از واحدهاي فضايي- كالبدي هم پيوند )منطقه، ناحيه، محله و…) با ويژگي ها و كاركردهاي معيني است. تمييز واحدهاي مذكور با مرزهاي معين و ترسيم الگوي سازماني و نظم سلسله مراتبي كل فضا ( شهر از مهم ترين اقدامات در برنامه ریزی و سياست گذاري شهري محسوب مي شود. در واقع اولين گام در هر نوع برنامه ريزي محيطي، تعيين محدوده برنامه ريزي و تشخيص واحدهاي تشكيل دهنده آن است . موضوع تقسيمات كالبدي شهر و چگونگي ابعاد وسلسله مراتب آن، يكي از مباحث عمده برنامه ريزي شهري است كه ارتباط مستقيم با نحوه كاربري زمين، توزيع فعاليت ها و تعيين سرانه شهري دارد .در واقع اساس توزيع و تخصيص كاربري ها و تعيين استانداردها و سرانه هاي شهري، بر پايه تقسيمات فضايي- كالبدي شهر استوار است . بنابراين چگونگي نظام استفاده از زمين و چگونگي نظام سرانه هاي شهري به چگونگي نظام تقسيمات شهري وابستگي دارد. اما ارائه یک سلسله مراتب فضایی مناسب برای یک شهر و تقسیم شهر به نواحی و محلات مختلف خود از موضوعاتی است که نیازمند مطالعه و بررسی دقیق شهر بوده و عوامل متعددی در ارائه تقسیمات شهرها دخالت دارد. یکی از راه حل هاي موجود به منظور مدیریت و خدمات رسانی مطلوب در شهرها تقسیمات کالبدي آنهاست و هریک از شهرها با توجه به وسعت خود سلسله مراتبی از تقسیمات کالبدي شهري را در درون خود دارند که این تقسیمات به مرور زمان دچار تغییراتی شده اند. تا کنون مطالعات مختلفی در زمینه معیارهای موثر در ناحیه بندی و محله بندی شهرها انجام شده و معیارهای در این زمینه عنوان شده اند . پژوهش پیش رو پژوهشی توصیفی-تحلیلی بوده که در مرحله اول به بررسی موضوع تدوین نظام سلسله مراتب تقسیمات شهری به شیوه مطالعه اسنادی پرداخته و بر اساس مطالعات صورت گرفته بر کتابها و مقالات مختلف در حوزه برنامه ریزی شهری و همچنین مطالعه نمونه هایی از طرحهای توسعه شهری معیارهای تدوین نظام سلسله مراتب تقسیمات شهری استخراج و دسته بندی گردیده اند. در مرحله بعد این معیارها بر اساس فرآیند تحلیل سلسله مراتبیAHP و بر اساس نمرات داده شده از سوی 30 نفر از متخصصین رشته شهرسازی مورد ارزیابی قرار گرفته و معیارها اولویت بندی گردیدند. در مرحله پایانی این پژوهش نیز معیارهای مورد نظر با وضعیت موجود شهر طبس مورد انطباق قرار گرفته که 3 معیار فرهنگی- اجتماعی، سلسله مراتب دسترسی و معیار اقتصادی برای شهر طبس مناسب تشخصیص داده شده و نهایتاً نظام سلسله مراتب تقسیمات شهری برای شهر طبس ارائه گردیده است.

کلمات کلیدی : سلسله مراتب تقسیمات شهری محله بندی ناحیه بندی طبس