ارائه یک مدل برنامه‌ریزی چندهدفه جهت انتخاب بهینه پروژه‌ها با توجه به زمان‌بندی پروژه، محدودیت منابع و حداقل نمودن ریسک

ارائه یک مدل برنامه‌ریزی چندهدفه جهت انتخاب بهینه پروژه‌ها با توجه به زمان‌بندی پروژه، محدودیت منابع و حداقل نمودن ریسک

امین نامجو1 غلامرضا اسماعیلیان2

1) گروه مهندسی صنایع، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2) استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور اصفهان

کد IOI مقاله : XYGF-BDDBH
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی مدیریت و مهندسی صنایع(3icmi.com)
چکیده :
    در این پژوهش سه مسئلۀ انتخاب سبد پروژه، زمان‌بندی پروژه‌ها با درنظرگرفتن محدودیت منابع و انتخاب اقدامات مقابله با ریسک‌ها در جهت کمینه‌سازی ریسک پروژه‌ها با یکدیگر ادغام می‌گردد و در قالب یک مدل برنامه‌ریزی خطی چندهدفه مدل‌سازی، تحلیل و حل می‌شود. در مسائل انتخاب پروژه درنظرنگرفتن زمان‌بندی پروژه‌ها ممكن است موجب عدم اتمام پروژه‌های انتخابي در افق برنامه‌ریزی يا استفادة بيشتر از منابع به‌منظور اتمام آن‌ها در موعد مقرر شود؛ درنتیجه می‌توان گفت اولویت‌بندی پروژه‌های انتخابی بدون درنظرگرفتن زمان‌بندی پروژه‌ها و محدودیت منابع آن‌ها بهینه نخواهد بود؛ مگر در مواردی که فقط یک پروژۀ فعال در هر دورۀ زمانی وجود دارد. نکتۀ اساسی دیگر در انتخاب سبد پروژه ، توجه کافی به ريسك و عدم قطعیت‌ها در پروژه‌ها است که می‌تواند از ناکارآمدی مدل‌های ارائه‌شده، در پروژه‌های دنیای واقعی جلوگیری به عمل آورد. ازاین‌رو در پژوهش حاضر، برخلاف مدل‌های انتخاب پروژه که اغلب ریسک فعالیت‌ها را به‌عنوان بخشی از فرآیند انتخاب پروژه‌ها، در نظر نمی‌گیرند و یا زمان‌بندی فعالیت‌ها را به‌طور جداگانه‌ای بررسی می‌کنند؛ انتخاب، زمان‌بندی فعالیت‌ها و درنظرگرفتن ریسک فعالیت‌ها، اقدام‌های مقابله با ریسک و هزینه‌های مرتبط با ریسک پروژه‌ها را به‌صورت هم‌زمان درنظر می‌گیرد. بدین منظور تابع هدف اول، بیشینه‌سازی ارزش فعلی خالص سود و تابع هدف دوم، تسطیح منابع و تابع هدف سوم کمینه‌سازی ریسک پروژه‌ها در سطح فعالیت‌ها تعریف می‌شود. به جهت ابعاد بسیار بزرگ مسئله و همچنین مدل پایۀ زمان‌بندی و انتخاب سبد پروژه، مدل ارائه‌شده از دستۀ مدل‌های NP-hard است که توسط الگوریتم تکاملی چندهدفه مبتنی بر تجزیه (MOEA/D) و روش محدودیت اپسیلون، حل و نتایج حاصل ازاین‌روش ها با یکدیگر مقایسه و ارزیابی می‌شود.

کلمات کلیدی : انتخاب سبد پروژه مسئله زمان‌بندی پروژه با محدودیت منابع ارزش فعلی خالص انتخاب اقدام‌های مقابله با ریسک الگوریتم تکاملی چندهدفه مبتنی بر تجزیه (moea/d)