نقش قیامهای صوفیانه قرن 8 و 9 در گسترش تشیع در ایران

نقش قیامهای صوفیانه قرن 8 و 9 در گسترش تشیع در ایران

مهدی افتخار1 عاطفه بانک2

1) استادیار گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی سمنان
2) هیئت علمی گروه معارف دانشگاه پیام نور سمنان

کد IOI مقاله : XYGG-BDEZD
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی(4ibsconf.com)
چکیده :
    تصوف جنبه بیرونی و صنفی و اجتماعی عرفان است. یکی از شاخصه های تصوف در قرن 8 و 9 ق. جنبه مبارزه جویانه آن به همراهی علمای شیعه ،تحت عنوان امر به معروف و نهی از منکر است . در این دوره ، جنبش هایی به وجود آمد که حروفیه نیز جزء این نهضت هاست. در این مقاله به این مطلب می پردازیم که بعد مبارزه جویانه و ظلم ستیزی تصوف در این دو قرن به دلیل شیعی بودن آن هاست . همین ظلم ستیزی شیعیانه یکی از عوامل جذب توده ها به سمت تشیع بوده است .مذهب مردم ایران در آن زمان، دوره انتقالی خود را طی می کرده است. هر چند تشیع ایرانیان در دوره انتقالی از هر جهت با تشیع اثنی عشری یکسان نبوده است اما به واسطه قرابت تشیع و تصوف و شیوع تصوف ،به همراه فعالیت عالمان شیعی که در موارد متعدد گرایشات عرفانی داشته اند ،افکار و عقاید شیعیانه و در نهایت فقه شیعی در این دو قرن به سرعت در ایران گسترش یافت .تا در قرن 10به تأسیس سلسله صفویه و حاکمیت رسمی تشیع منجر شده است. متصوفه با اشاعه ولایت حضرت علی و اهل بیت (ع)و سپس مطرح کردن فقه جعفری در کنار فقه ائمه اهل سنت، در نهایت به پذیرش یافتن برتری فقه جعفری نسبت به فقه دیگر مذاهب در میان ایرانیان کمک کردند.بنابراین تصوف شیعی در ایران، یکی از زمینه های مهم پی ریزی حکومت صفویه و تشیع ایرانیان است.

کلمات کلیدی : عرفان تصوف جنبش شیعی تشیع قرن 8 و 9