تحلیل مسئولیت بین‌المللی شرکت‌های چند ملیتی در مقابل نقض حقوق بشر

تحلیل مسئولیت بین‌المللی شرکت‌های چند ملیتی در مقابل نقض حقوق بشر

عبدالله عباسی1 محمد تقی رضایی2 عبدالامیر جرفی3

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد، حقوق بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات فارس
2) استادیار دانشگاه، دانشکده حقوق بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات فارس
3) استادیار دانشگاه، دانشکده حقوق بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات فارس

کد IOI مقاله : XYGG-BDEZG
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی(4ibsconf.com)
چکیده :
    شرکت‌ها و کارتل‌های چندملیتی، موجودیت‌های اقتصادی عظیمی هستند که در تجارت جهانی، نقش مؤثر و مهمی را ایفا می‌کنند. این شرکت‌ها در کشور مادر به ثبت رسیده و حوزهٔ فعالیت خود را به اقصی نقاط دنیا گسترش می‌دهند و از مهم‌ترین ابزار سرمایه‌گذاری خارجی در کشورهای توسعه‌نیافته به‌شمار می‌آیند. کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته برای رفع کمبود سرمایه که عامل اصلی توسعه است، میزبان این شرکت‌ها قرار می‌گیرند. اما در کنار بهره بردن از مزایای سرمایهٔ فراوان این شرکت‌ها، شاهد تأثیرات منفی اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و حقوق بشری عملکرد آنها نیز هستند. در حقوق بین‌المللی، دولت‌ها اولین دارندگان حق و تکلیف می‌باشند و در نتیجه مسئولیت‌ها و تعهدات حقوق بشری ابتدائاً و مستقیماً بر دولت‌ها بار می‌شود. بنا بر عقیدهٔ برخی، چون جهانی سازی موجب گریز سرمایه از مرزها و از حیطهٔ نظارت دولت‌ها گردیده است، اینگونه نتیجه‌گیری می‌کنند که دولت با آن مفهوم همیشگی در عرصهٔ بین‌المللی رنگ باخته و کم‌کم محو می‌شود. که البته این عقیده صحیح نبوده و موقعیت دولت به عنوان تابع و عامل اولیه روابط بین‌المللی و حقوق بین‌الملل تهدید نشدنی باقی می‌ماند و این سیاست خود دولت‌هاست که جهانی شدن را در جایگاه اول قرار داده است. با عنایت به ساختار سئولیت دو وجهی است: اول مسئولیت مستقیم، دوم مسئولیت غیرمستقیم در نوع اول شرکت‌های چند ملیتی در قبال نقض مقررات حقوق بشر مکلف به پرداخت غرامت می‌باشند و در نوع دوم کشور میزبان به تناسب همکاری با اینگونه شرکت‌ها در قبال نقض حقوق بشر بایستی پاسخگو باشد.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی مسئولیت شرکت چند ملیتی حقوق بشر بین‌الملل