نقش معماری ایران در شکل گیری مساجد اسلامی
نقش معماری ایران در شکل گیری مساجد اسلامی
سمیه رمضان ماهی1
1) دانشجوی دکتری فلسفه هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران
کد IOI مقاله
:
XYHA-BEAFE
محل انتشار :
چهارمین کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(4icesconf.com)
چکیده :
با گسترش دین مبین اسلام، ساخت مسجد به عنوان محلی برای عبادت، اولین و مهم ترین دغدغه در کشورهای تازه به سلطه درآمده بود. از سوی دیگر، به دلیل نوع اقلیم بیایانی، عربستان به عنوان خاستگاه اسلام، فاقد آن نوع معماری بود که بتواند دربردارندۀ اصول محکم برای تعریف مهمترین بنای شهر یعنی مسجد باشد. از همین روی، اصول بنیادین در معماری پیش از اسلام ایرانی، خصوصاً عهد ساسانی به کار گرفته شد تا شیوه ای را برای ساخت مسجد ارائه دهد که در تمام بلاد اسلام قابل تعمیم باشد؛ هرچند اصول این معماری از ایران آمده بود اما با فرهنگ برآمده از اسلام و سنت های دینی تطبیق کامل یافت. این مقاله ضمن پرداختن به وجوه وام گرفته از معماری پیش از اسلام در معماری مساجد، به تبیین جایگاه ایران در معماری اسلامی پرداخته و سپس بنای مسجد را نه فقط از بُعد معماری بلکه از نظر فلسفه و نگرش اعتقادی- دینی مدنظر قرار می دهد. نتیجه آنکه مساجد اسلامی برخلاف ابنیه مقدس در دیگر ادیان توحیدی چون مسیحی و یهودی، بیش از آن که بنایی عمومی، با کاربردی خاص باشد، خانۀ هر مؤمن است و علاوه بر کاربرد مذهبی، از بُعد سیاسی، اجتماعی و قضایی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
کلمات کلیدی : مسجد اسلامی معماری ایرانی معماری اسلامی فلسفه ساخت مسجد