تحلیل انتقادی قانون مجازات اسلامی در خصوص مسئولیت مدنی مأمور از بابت اجرای دستور غیرقانونی مقامات صالح

تحلیل انتقادی قانون مجازات اسلامی در خصوص مسئولیت مدنی مأمور از بابت اجرای دستور غیرقانونی مقامات صالح

احد شاهی دامنجای1 حسن علی پور2 حسن بادینی3

1) دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه
2) دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تربیت
3) دانشیار دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : XYHA-BEBHC
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی(4icesconf.com)
چکیده :
    بخش دوم مادۀ 159 قانون مجازات اسلامی مسئولیت مدنی مأمور را، از بابت اجرای دستور غیرقانونی مقامات صالح، تابع قواعد عمومی مسئولیت می¬داند. چنین حکمی، با لحاظ جایگاه آن در قانون مجازات اسلامی، یعنی فصل دوم از بخش چهارمِ کتاب اول قانون مجازات اسلامی و زیرعنوان «موانع مسئولیت کیفری»، با برخی از ایرادهای شکلی و ماهوی روبرو می¬باشد: 1ـ ایرادهای شکلی بخش دوم مادۀ 159 قانون مجازات اسلامی، با لحاظ مواد 473، 495 و 496 آن، عدم طرح بحث در جایگاه اصولی و علمی آن و عدم رعایت اصل وحدت شیوۀ قانون¬گذاری در بحث ماست؛ 2ـ ایرادهای ماهوی مواد مذکور، عدم پیش¬بینی حالت¬های مختلف مسئولیت مدنی مقامات صالح و مأمور به ترتیب از بابت صدور و اجرای دستور غیرقانونی و عدم تبیین ملاک اشتباه قابل قبول مأمور در اجرای دستور غیرقانونی مقامات صالح می¬باشد. در مقاله حاضر، قانون مجازات اسلامی در زمینۀ مسئولیت مدنی مأمور به¬واسطۀ اجرای دستور غیرقانونی مقامات صالح، یعنی بخش دوم مادۀ 159 قانون مجازات اسلامی، با لحاظ مواد 473، 495 و 496 آن، مورد تحلیل انتقادیِ شکلی و ماهوی قرار می¬گیرد و در پایان به قانون¬گذار پیشنهاد می¬گردد، برای ایجاد یک نظام حقوقی جامع و مناسب، دربارۀ مسئولیت مدنی مقامات صالح و مأمور در بحث ما، قسمت آخر ماده 159 قانون مجازات اسلامی را، از این قانون که مربوط به مقررات کیفری است، حذف و ماده¬ای را در این خصوص در مجموعه مقررات مسئولیت مدنی پیش¬بینی نماید. البته یکی از نتایج این پژوهش، پیشنهاد متن چنین ماده¬ای به قانون¬گذار می¬باشد که در بخش نتیجه آن ارائه خواهد شد.

کلمات کلیدی : قانون مجازات اسلامی مسئولیت مدنی دستور غیرقانونی مقامات صالح مأمور