مداقه ای بر دوگانه گرایی و تمایز بین مقام کشف و مقام قضاوت در روش شناسي پژوهش های حسابداری
مداقه ای بر دوگانه گرایی و تمایز بین مقام کشف و مقام قضاوت در روش شناسي پژوهش های حسابداری
مجتبي قنبرزاده1
1) دانشجوی دکتری حسابداری دانشگاه تهران- پردیس البرز
کد IOI مقاله
:
XYHC-BEHCZ
محل انتشار :
چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری(4meaconf.com)
چکیده :
دوگانه گرایی و تمايز بین مقام کشف و مقام قضاوت تدبيري است كه از سوي برخي از فيلسوفان علم براي گريز از نسبي گرايي ناشي از زمينه مندي معرفت اخذ شده است. مقام کشف جايگاه كشف مسائل و فهم فرضيه ها و مقام قضاوت جايگاه سنجش فرضيه هاست. نسبی گرایی يكي از مهمترين مباحث معرفت شناسي و فلسفي است كه از دوران گذشته تاكنون انديشمندان مغرب زمين و اسلامي را به خود مشغول ساخته است. نسبی¬گرایی نسبت به علم، که نوعی نسبی¬گرایی معرفتی است، این ادعا است که معرفت علمی محصول شرایط خاص اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است و بر خلاف بلند پروازی¬های ادعا شده علم¬گرایان، نمی¬تواند به کلیت و عینیتی که آرزوی رسیدن به آن را در سر می¬پروراند، برسد. مطابق این ادعا نظریه-های علمی فقط نسبت به زمینۀ فرهنگی یا مفهومی خود صادق یا موجه هستند. به نظر می- رسد دانش پژوهان حسابداری نیز برای رهایی از این نسبیت گرایی در علم حسابداری بعنوان یکی از شاخه های علوم انسانی باید همانند دانش هاي تجربي برای آن دو مقام کشف و مقام قضاوت متصور و بین آنها تمایز قائل شوند. اخذ تمايز مقام کشف و مقام قضاوت در پژوهش های حسابداری در خور نقد و تأمل است. اشكالات اين ديدگاه عبارت اند از: برخورداري پژوهش های حسابداری از الگويي ديناميكي، نه مكانيكي؛ تسري تنوع در مقام کشف به مقام قضاوت؛ عدم هماهنگي اين تمايز با جريان رشد علم در طول تاريخ؛ سلب پويايي و بالندگي از علم؛ زمينه مندي و نسبي گرايي معرفتي در هر دو مقام به دلیل پیچیدگی زیاد و گستردگی طیف موضوعات در حسابداری(مثل اقتصاد، روانشناسی، جامعه شناسی و...)، پژوهش های حسابداری با استفاده از دانش تک رشته ای قابل بررسی نبوده زیرا تخصص های خاص به تنهایی قادر به پاسخگویی به آن ها نیستند و بکارگیری رویکرد میان رشته ای در بررسی و تحقیق موضوعات حسابداری امری اجتناب ناپذیر است. پس روش شناسی یکسان و ثابت در پژوهش های حسابداری نیز امری غیر قطعی است.
کلمات کلیدی : نسبي گرايي مقام کشف مقام قضاوت پژوهش های میان رشته ای روش شناسي پژوهش های حسابداری