تبیین تاثیر متقابل شناسه های محیط-رفتار بر بهینه سازی الگوی مسکن در محیط‏های مسکونی تاریخی

عباس ظهیری فرد¹ رضا نقدبیشی²

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد معماری داخلی، گروه معماری داخلی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران -
2) استادیار گروه معماری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران -

کد IOI مقاله : XYHH-BHDHA
محل انتشار : کنفرانس معماری ایران؛ گذشته، اکنون و آینده با مضمون ویژه: فضاهای مذهبی و آئینی(irarchconf.ir)
چکیده :
    هدف این مقاله بررسی تاثیر متقابل محیط- رفتار بر بهینه سازی الگوی مسکن تاریخی است. بناهای تاریخی مسکونی در ایران قسمت بزرگی از بافت شهرها را تشکیل می. سکونت را مي‏توان به دليل ايجاد عمیق‏ترین ارتباط بين انسان و محيط، بعنوان معرفي کننده‏ي هويت و شکل دهنده‏ي تفکرات و رفتارهاي انساني دانست. پيوند بين انسان و محيط باعث ايجاد حس تعلق به مکان و بوجود آمدن ماهيت محيط شده و رفتارهاي انسان را شکل مي‏دهد. مطابق با نظریه ی احتمال گرایی در روانشناسی محیطی، رفتار و محیط بر یکدیگر تاثیر می گذارند و یکدیگر را تغییر می‏دهند. اگر محیط مناسب ایجاد رفتاری نباشد قطعا رفتار مد نظر در آن اتفاق نمی افتد. محرک های محیطی در مسکن معاصر باعث ایجاد تنش، اضافه بار محیطی و استرس می شوند. بنابراین جهت اصلاح رفتار و کاهش اضافه بار محیطی و استرس ناشی از آن باید محیط مسکن معاصر را اصلاح کرد یا به الگوی پاسخده گذشته در فضاهای مسکونی بازگشت. به نظر می رسد با بررسی رفتار و نیازهای انسان معاصر در محیط های تاریخی و تامین نیازها، با ایجاد فضاهایی پاسخده می توان در جهت اصلاح رفتار انسان و سکونت در فضاهای با هویت قدم برداشت. در این پژوهش با بررسی شاخص های مسکن تاریخی (فضای پاسخده گذشته) و تبیین مفاهیم رفتاری و نیازهای انسان به ارتباط این سه موضوع پرداخته خواهد شد تا پاسخگویی فضاهای تاریخی به نیازها و تاثیر آنها بر رفتار در جهت بهبود الگوی سکونت و آسایش شناخته شود. نتیجه ی پژوهش در قالب مدلی ارتباط این سه موضوع را نشان می دهد که می توان از آن جهت شناخت و بازآفرینی الگوهای طراحی در مسکن تاریخی ایران استفاده کرد.

کلمات کلیدی : مسکن رفتار محیط مفاهیم رفتاری بنای تاریخی خانه