«تحلیل رویکرد فنومنولوژیک در آرامگاه حکیم عمر خیام»

الناز سیف¹

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری.دانشگاه ازاد اسلامی

کد IOI مقاله : XYHH-BKCAB
محل انتشار : کنفرانس معماری ایران؛ گذشته، اکنون و آینده با مضمون ویژه: فضاهای مذهبی و آئینی(irarchconf.ir)
چکیده :
    به نام خدا «تحلیل رویکرد فنومنولوژیک در آرامگاه حکیم عمر خیام» - چه کیفیت هایی سازه ای و محیطی فضای آرامگاه را مملو از «حس مکان» می کند؟ - بررسی ارتباط فنومنولوژی با معماری و شهرسازی و تعمیم اینها به آرامگاه خیام - آیا معماری این آرامگاه توانسته است به گونه ای همه جانبه (Holistic) تلفیقی از حمل فضا و مکان باشد؟ - در این بررسی تلاش بر آن شده است تا با استفاده از ادبیات پدیدارشناسی مکان به بازخوانی و تحلیل آرامگاه حکیم عمر خیام بپردازیم. «چکیده» پدیدارشناسی (فنومنولوژی) به هر طریقی تلاشی است جهت دیدن خود و جهانمان با دیدی چند جانبه که بیشترین ارتباط را با معماری و شهرسازی دارد.. رویکرد فنومنولوژیک از بحث روابط فیزیکی و علت معلولی پا فراتر نهاده و با دیدی فرازمانی به تجزیه و تحلیل خصوصیات محسوس و نامحسوس مکان و روابط معنادار فیزیکی – بصری از دیدگاه انسانی می پردازد. پدیدارشناسی مکان و ارتباط آن با معماری و شهرسازی پدیدارشناسی مکان به بررسی و تحلیل کاراکترهای نظام یافته مکان و روابط اجتماعی این کاراکترها با هم که به صورت مجموعه ای در هم تنیده به فضای خنثی هویت می بخشد و آن را رمزآلود می کند به گونه ای که امکان دوباره و دوباره ای تفسیر و تأویل را به پدیدارشناس می دهد.طی بررسی های دیالکتیکی صورت گرفته در مقبره حکیم عمر خیام و سنجش شرایط اجتماعی محیط و تمایلات روشنفکرانه مهندس هوشنگ سیحون و همین طور شرایط فنی ساخت و ساز و شرایط فیگوراتیو زیبایی شناسانه ای مورد استفاده در ساخت این مقبره می توان چنین بیان کرد که معمار سازه با بهره گرفتن از همه ی دانش و تلاش معمارانه ای خود و با استفاده از امکانات زیبا شناسانه به بیان احساسات در سازه پرداخته که این همان نقطه ی عطف «معماری و فنومنولوژی» است این شاهکار هنری صرفاً یک بازتاب ساده از معماری پلانی متریک نیست بلکه دارای محتوی مجازی است که به خلاصه سازی یک روند تاریخی و بازتاب اجتماعی زندگی یک شخصیت آرسیتوکرات پرداخت است.

کلمات کلیدی : فنومنولوژی حس مکان شهرسازی خیام فضا معماری