واکاوی هندسه سهل و ممتنع در تزئینات آجرکاری بدنه خارجی گنبد کبود مراغه
واکاوی هندسه سهل و ممتنع در تزئینات آجرکاری بدنه خارجی گنبد کبود مراغه
صنم مهدیه1 احسان محبی فر2
1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری گرایش معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، ایران
2) کارشناسی ارشد معماری گرایش معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، ایران
کد IOI مقاله
:
XYKF-CZDZA
محل انتشار :
کنفرانس بینالمللی معماری و ریاضیات(arch-math.kashanu.ac.ir)
چکیده :
با وجود تفاوت های بسیار زیاد در سبک های هندسی، تلفیق آن با هنر، موجب شکل گیری هویت های متفاوت در هنر معماری شده است. از دیر باز ابنیه های تاریخی و برج های مقبره ای، در ادوار مختلف اسلامی همواره بستری مناسب برای جلوه گری این هویت های معماری بوده اند؛ به طوری که پیوند میان معماری و تزئینات وابسته به آن یکی از عمده ترین جلوه گاه های نقوش تزیینی برای بیان اعتقادات مسلمانان بوده است. گنبد کبود مراغه (از دوره سلجوقی، 582 تا 656 ه.ق) یکی از زیباترین و ظریف ترین، برج های ساخته شده در شهرستان مراغه از منظر تزیینات می باشد. تزیینات به کار رفته شده در این برج به گونه ای خاص، چنان با الگوهای هندسی عجین یافته است که این امر سبب روح بخشی به جسم و جان بنا شده است. در این راستا مقاله ی حاضر تلاشی است در جهت بررسی ترسیمات هندسی به کار رفته شده در تزینات گنبد کبود مراغه و این که پیوند میان هندسه و نقوش، درنمای بیرونی این گنبد همواره از چه ایده ها و کانسپت های ذهنی بهره گرفته است. لذا برای ایجاد شالوده ای انسجام بخش به این تحقیق، روش تحلیلی- توصیفی انتخاب و در طول پروسه پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین یافته اندوزی از دو طریق میدانی و کتابخانه ای اساس بیان و بررسی این مقاله را تشکیل می دهد. اما سوال اصلی تحقیق این است که؛ طرحمایه نقوش تزیینی این بنا بر چه اشکال هندسی خاصی استوار است؟ برای یافتن پاسخ این پرسش، ابتدا پیشینه ی گنبد کبود مراغه بررسی می شود. در این زمینه پس از بررسی پیشینه ی سلجوقیان و تزئینات مورد استفاده در این دوره، به مقایسه نمونه ی موردی برج های ساخته شده در این دوره می پردازیم و در نهایت به واکاوی هندسه ی تزئینات آجری بدنه بیرونی گنبد کبود خواهیم پرداخت. یافته های این پژوهش می تواند به نحوه ی شکل گیری، طراحی و هندسه ی پنهان در تزئینات پیچیده منجر شود.
کلمات کلیدی : سلجوقیان گنبد کبود تزئینات آجری هندسه پنهان