ظرفیت های جغرافیای جنوب شرق ایران و سیستم بازدارندگی منطقه¬ای

ظرفیت های جغرافیای جنوب شرق ایران و سیستم بازدارندگی منطقه¬ای

دکتر سید جواد صالحی1 مـظفـرحسنوند2 مهدی اسفندیاری3

1) استادیار علوم سیاسی دانشگاه
2) دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه
3) دانش آموخته کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای خلیج فارس، دانشگاه شیراز ؛

کد IOI مقاله : XYKG-DACDD
محل انتشار : امنیت، پیشرفت و توسعه پایدار مناطق مرزی، سرزمینی کلانشهرها راهکارها و چالش ها (icsp.ir)
چکیده :
    وضعیت ژئوپلتیکی و ژئواکونومیکی همواره رابطه¬ای معنادار و مستقیم با سیستم بازدارندگی منطقه¬ای دارد. سیستم¬های بازدارندگی منطقه¬ای نوین با شکل دادن فرصت¬ها و تهدیدات نوین در سطح تئوری و عمل پس از جنگ سرد بیش از گذشته با جغرافیای سیاسی در ارتباط است. در دهه اخیر با شکل¬گیری تحولات متعارض، تنش¬زا و پردامنه در مرزهای جغرافیایی شرق و جنوب شرق ایران، ظرفیت¬های جغرافیایی جنوب شرق به عنوان شاهراه حیاتی ( ارتباطی، نظامی، اقتصادی ) به سوی دریاهای آزاد، نقش مهمی در سیستم بازدارندگی منطقه¬ای جمهوری اسلامی ایران خواهد داشت. وضعیت ناپایدار امنیتی در کشورهای همسایه منجر به افزایش حضور بیش از حد کنشگران خارجی شده است و اهمیت مرزهای شرق و جنوب شرق ایران را در ابعاد استراتژیکی و ژئوپلتیکی در سیستم بازدارندگی دو چندان نموده است. در مقاله اخیر در راستای تحلیل ظرفیت¬های جغرافیایی جنوب شرق ایران را در ارتباط با سیستم بازدارندگی منطقه¬ای برآمده¬ایم. در راستای آن با بهره¬گیری از متغیرهای جغرافیایی، بازدارندگی منطقه¬ای و ساخت¬شناسی منطقه¬ای این فرضیه مطرح شده است که با توجه به موقعیت مکانی و ژئوپلتیکی جنوب شرق ایران می¬توان به نحو مطلوب¬تری از آن برای افزایش قدرت ملی( سیستم بازدارندگی، ظرفیت ارتباطی و اقتصادی ) و سیاست خارجی بهره جست. یافته¬های پژوهش بیانگر آنست که نخست، براساس محیط شناسی منطقه جنوب شرق ایران، می¬توان از ظرفیت¬های جغرافیای طبیعی، نظامی، انسانی، اقتصادی و استراتژیک آن جهت افزایش توان سیستم بازدارندگی منطقه¬ای بهره جست. دوم، با بهره¬گیری از ارتباطات انرژی و حمل و نقل می¬توان شبکه بندی ژئواکونومیکی منطقه ای و بین المللی را به نحو مطلوب¬تری در جنوب شرق سامان داد.

کلمات کلیدی : وضعیت ژئوپلتیکی و ژئواکونومیکی همواره رابطه¬ای معنادار و مستقیم با سیستم بازدارندگی منطقه¬ای دارد سیستم¬های بازدارندگی منطقه¬ای نوین با شکل دادن فرصت¬ها و تهدیدات نوین در سطح تئوری و عمل پس از جنگ سرد بیش از گذشته با جغرافیای سیاسی در ارتباط است در دهه اخیر با شکل¬گیری تحولات متعارض تنش¬زا و پردامنه در مرزهای جغرافیایی شرق و جنوب شرق ایران ظرفیت¬های جغرافیایی جنوب شرق به عنوان شاهراه حیاتی ( ارتباطی نظامی اقتصادی ) به سوی دریاهای آزاد نقش مهمی در سیستم بازدارندگی منطقه¬ای جمهوری اسلامی ایران خواهد داشت وضعیت ناپایدار امنیتی در کشورهای همسایه منجر به افزایش حضور بیش از حد کنشگران خارجی شده است و اهمیت مرزهای شرق و جنوب شرق ایران را در ابعاد استراتژیکی و ژئوپلتیکی در سیستم بازدارندگی دو چندان نموده است در مقاله اخیر در راستای تحلیل ظرفیت¬های جغرافیایی جنوب شرق ایران را در ارتباط با سیستم بازدارندگی منطقه¬ای برآمده¬ایم در راستای آن با بهره¬گیری از متغیرهای جغرافیایی بازدارندگی منطقه¬ای و ساخت¬شناسی منطقه¬ای این فرضیه مطرح شده است که با توجه به موقعیت مکانی و ژئوپلتیکی جنوب شرق ایران می¬توان به نحو مطلوب¬تری از آن برای افزایش قدرت ملی( سیستم بازدارندگی ظرفیت ارتباطی و اقتصادی ) و سیاست خارجی بهره جست یافته¬های پژوهش بیانگر آنست که نخست براساس محیط شناسی منطقه جنوب شرق ایران می¬توان از ظرفیت¬های جغرافیای طبیعی نظامی انسانی اقتصادی و استراتژیک آن جهت افزایش توان سیستم بازدارندگی منطقه¬ای بهره جست دوم با بهره¬گیری از ارتباطات انرژی و حمل و نقل می¬توان شبکه بندی ژئواکونومیکی منطقه ای و بین المللی را به نحو مطلوب¬تری در جنوب شرق سامان داد