مکان‌یابی مراکز اسکان موقت پس از زلزله با استفاده ازGIS (مطالعه موردی: شهرستان خوی)

مکان‌یابی مراکز اسکان موقت پس از زلزله با استفاده ازGIS (مطالعه موردی: شهرستان خوی)

علی‌اکبر تقیلو1 احمد آفتاب2 حمیده کلب خانی3 علی مجنونی توتاخانه4

1) استادیار برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه ارومیه
2) دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ارومیه
3) دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، دانشگاه ارومیه
4) دانشجوی دکتری و مدرس دانشگاه بناب، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بناب، بناب، ایران

کد IOI مقاله : XYKG-DACHA
محل انتشار : امنیت، پیشرفت و توسعه پایدار مناطق مرزی، سرزمینی کلانشهرها راهکارها و چالش ها (icsp.ir)
چکیده :
    مديريت بحران، علمي كاربردي است كه به‌وسیله مشاهده سيستماتيك بحران‌ها و تجزیه‌وتحلیل آن‌ها، در جستجوي يافتن ابزاري است كه به‌وسیله آن بتوان از بروز بحران‌ها پيشگيري و يا در صورت بروز، در راستاي كاهش اثرات آن، به امدادرسانی وسيع و بهبود اوضاع اقدام نمود. همه ساله در نقاط مختلف كره زمين، افراد زيادي بر اثر وقوع سوانح طبيعي نظير زلزله و سيل جان و كاشانه خود را از دست می‌دهند. تأمين مکان‌های مناسب براي استقرار مراكز امدادرساني پس از وقوع زلزله و اسكان آوارگان يكي از موارد مهم در برنامه‌ریزی و مديريت بحران است. در اين پژوهش شهرستان خوی با توجه به استعداد لرزه‌خیزی بالا به‌عنوان الگوي تهيه پايگاه داده مكاني به‌منظور مکان‌یابی محل‌های استقرار موقت جمعیت‌های آسیب‌دیده ناشي از زلزله احتمالي انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفته است. بر اين اساس در چارچوب روش تحقيق توصيفي- تحليلي، پس از مشخص شدن معيارهاي مؤثر در امر مکان‌یابی مساكن موقت كه از پيشينه مرتبط با تحقيق و با توجه به محدوده مورد مطالعه و اطلاعات و داده‌های قابل دسترس گزينش گرديد، اقدام به وزن دهي معيارها و شاخص‌های مورد مطالعه طبق نظر كارشناسان خبره مديريت بحران و با استفاده از تكنيك مقايسه زوجي و نرم‌افزار Expertchoice می‌شود. سپس با استفاده از مدل AHP و نرم‌افزار Arc GIS لایه‌های توليدي هر معيار با توجه به وزن مشخص شده هر يك، با يكديگر تلفيق شده كه خروجي آن نقشه پهنه‌بندی سطح منطقه شش شهرداري شيراز براي اسكان موقت سانحه ديدگان است. نتايج نشان داد معيارهاي دسترسي و خصوصيات مكاني موجود در بين سايرمعيارها و استانداردهاي مکان‌یابی مناطق مناسب جهت اسكان موقت آسيب ديدگان از اهميت بيشتري برخوردارند.

کلمات کلیدی : اسکان موقت مکان‌یابی مدیریت بحران gis تکنیک ahp