نگرشی براصالت طراحی معماری در شهرهای اسلامی
نگرشی براصالت طراحی معماری در شهرهای اسلامی
سید محمد حسینی1 احمد پور احمد2
1) دانشجوی دکتری برنامه ریزی شهری-مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی
2) استاد تمام دانشگاه تهران
کد IOI مقاله
:
XYZB-ZZCBK
محل انتشار :
دومین کنفرانس بین المللی تحقیقات در عمران، معماری، شهرسازی و محیط زیست پایدار(2cauem.com)
چکیده :
در قرن هفتم میلادی (حدود سال 650) توسط مسلمانان که جهان بینی جدید مبتنی بر برابری را ارائه می دادند، عملاً به وسیله قیام شهرهای بیرونی (ربض) علیه شهرهای میانی (شارستان) و دژ حکومتی (کهن دژ) همراهی می گردد (حبیبی ،1380،ص38)قیام ربض برعلیه شارستان و کهن دژ درواقع قیام برعلیه نظام کاستی است که نزدیک به چهار قرن در معماری (مهرازی ) شهرهای که اسلام در آن پذیرفته شد وجود داشته است .که البته که طراحی در شهر سازی در مناطق مختلف با نفوذ اسلام رنگ دیگری به خود می گیرد ؛با بررسي تاريخ اقوام گذشته و ديگر پيامبران الهي كه بخشي از آن در قرآن كريم آمده است، به خوبي ميتوان چهره شهرها را در تاريخ انبيا تبيين كرد. از مجموع آيات الهي در اين كتاب چنين بر ميآيد كه شهر اسلامي از تقدس خاصي برخوردار است و بايد در جهت گسترش امنيت شهروندان آن از هر نظر كوشيد. مقاله حاضر، بر آن است تا اين نگاه خاص به شهر را با استفاده از آيات و ديگر منابع اسلامي بررسي كند. براي رسيدن به اين مهم لازم بود تا مقوله شهر شناسي از جنبههاي نظري و ديدگاههاي مرتبط با آن مطالعه شود. در اين ميان ابن خلدون در اثر ارزشمند خود، مبحث ويژهاي در خصوص ريشه پيدايش شهر دارد كه قابل توجه بوده و در عصر حاضر با گستره شهرنشيني و نيازهاي متنوع شهروندان به نظر مهم ميآيد.
البته مهرازی ایران زمین و دیگر کشورها به نوعی تحت تسلط ایران بوده اند مانند هفت شهر مداین و همه نشان توجه به سبک های مختلفی است که قبل از ورود اسلامی ایجاد شده بود و با پذیرش دین مقدس اسلام این شهر سازی رنگ دیگر به خود می گیرد که به گفت استاد بزرگ پیرنیا نیارش همطراز ایجاد می گردد که ما این نیارش در معماری شهری را در سه وادی نیارش تاریخ و نیارش همطراز و نیارش باریخ (آینده ) می توانیم ببینم .
کلمات کلیدی : صفات شهر اسلامي معماري اسلامي شهرسازي اسلامي