نقش الگوها(طرحواره ها) در درک محیط
نقش الگوها(طرحواره ها) در درک محیط
هادی منافزاده1
1) مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسکو - عضو باشگاه نخبگان و پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
کد IOI مقاله
:
XYZF-ZZKBC
محل انتشار :
دومین کنفرانس بین المللی مهندسی و علوم کاربردی(2iceasconf.com)
چکیده :
دراین مقاله، ابتدا مفهوم مکان(محیط) را در نظر می گیریم و برای تجربه های مکان هایی که اکثراً برای مردم رضایت بخش اند بحث می کنم وما می توانیم از این تجربه ها با الگوهایمان درباره مکان برسیم.
سپس به بررسی ادبیات مربوط به الگوهای مکان می پردازم وبه ارائه نمونه ای از ادبیات مربوط به بزرگسالان مسن تر واثبات ارزش این ایده ی الگوی مکان می پردازیم.
در قسمت دوم از مقاله،یک مدل به مفهوم ظهور وتکامل هویت مکان والگوهای مربوط به مکان پیشنهاد می کنم؛ودر آخر مدارک حمایت کننده از تحقیقاتم که شامل تسهیلات کمک کننده ،زندگی خانه ها وخانه های سالمندان ارجاع می دهم.
مطالعات رفتاری محیط (EBS)،به بررسی اثر متقابل مردم با محیط اطراف خود می پردازد.بسیاری از پژوهش های EBS،سعی کرده تا به طور عینی (تجربی)قسمت هایی از این تعامل را مطالعه کند،امیدوارم که در پایان به این مکیت معنا دار برسم.
تحقیقات دیگری که اتخاذ شده،یک دیدگاه پدیدار شناختی است که درباره شرایط اجتماعی بحث می کند که می تواند به صورت ذهنی خود تنها مورد مطالعه قرار گیرد یعنی تجربه های محیطی خاص هر فرد را مورد مطالعه قرار داد.
یک روش میانی ممکن است،چیزهایی که پژوهش های EBS نیاز دارد،باشند واینکه ما شاید بتوانیم مفهوم پیدایش محیط های مبتنی بر رضایت طرفین را بفهمیم مثل محیط (لینچ،1960؛لی،1970؛لماوتون،1980؛استوکونر وشوماخر،1981؛گروت،1984؛وایزمن وچارهری ومور،2000؛وایزمن ومور،2003).
یک طیف وسیعی از تحقیقات نشان می دهد که بیشتر مردم حداقل در بخشی از درک محیطشان مشترک هستند وان این است که اگر آنها به یک اتفاق نظر بر روی خواص و ویژگی های محیط ،اعم از روابط فضایی وتصور اجتماعی برسند .(مثلا ،لینچ،1960الی 1970؛همچنین استوکونر وشوماخر،1981)و قوانین محل (مثلا کانترو1985)همکاری مشترک بین گروه ها را آسان می کند.
این توافق دورن ذهن (مثلا لینچ،1960)ممکن است یک موضوع پژوهش در یک بخش ضروری از EBS باشد.
به این ترتیب ،مفهوم مکان(محیط) مبنی بر رضایت طرفین است (استوکونر وشوماخر1981)-تقریبا همه مردم بر تجربه های مکانی وبرداشت معانی از آن ها،توافق نظر دارند وبعضی از آن ها به نظر می رسد که مکان ها شخصیت دارند.(مثالی،گبوی،2001)
بنابراین،تا به امروز،بسیاری از تحقیقات EBS نشان داده است که محیط به عنوان یک موجودیت بی طرف وخنثی است،ونه جدا از ابعاد فرهنگی آن (مثال،کانتر،1991)در مطالعات ارزیابی محیط زیست است.باز هم،بسیاری از تحقیقات EBS از یک دیدگاه منحصر به فرد مردم با نادیده گرفتن اهداف والگوهایشان گرفته شده است.در نتیجه هر دو رویکرد ناقصی هستند:مردم مجهز به مکانیسم های شناختی بسیار پیچیده اند تا محیط دورنی وبیرونی را بر طبق مقاصد واهدافشان منطبق کنند.
محیط ها شامل ساختارها ونشانه ها یند (مثال،لینچ،1960؛بارکر،1968،هیلو وهانسون ،سال 1984)که با افراد فعال هدفمند ارتباط برقرار می کنند.(مثال،اسنودگراس وهمکاران 1998،وارد وهمکاران،1998؛کانترو1991)
مردم دارای بازنموهای ذهنی از امکان اند که الگوهایی(طرحواره) هستند که آن ها را در هر زمان مناسب به یاد می اورند وبه کار می برند.
بنابراین همانطور که در مثال رستوران آورده شد،الگوهای مکان(طرحواره های محیط) شامل اطلاعات در مورد جسم (حسی وفضایی) اجتماعی وسازمانی (قوانین محل ،نوع،نظم وتناسب فعالیت ها وغیره)هدف وکیفیت عاطفی از مکان هستند.بنابراین ،به طور کلی ،مردم مجهز به الگوهای مناسب اند که فوراً از نشانه های ارائه شده تشخیص می دهند.
اهداف نقش مهمی در ساخت وساز مشترک اجتماعی ما از واقعیت در بر دارند ومناسب است .مردم در مثال رستوران می خواهند تا غذا بخورند،معاشرت کنند،به طوریکه آن ها بر طبق شناخت مکان ورودی آن برنامه ریزی می کنند زمانی وجود دارد که نقش خودشان را می دانند که انتظار می رود ومناسب است وسعی برای رسیدن اهداف خود می کنند.
این مکانیسم (الگوها)که به طور طبیعی کار می کنند توسط استفاده کنندگان از اماکن مورد توجه قرار گیرد فقط موقعی که شگفت انگیز اتفاق نمی افتدکه مردم نداند ونتوانند حدس بزنند که چگونه رفتار در مکان ها شکل می گیرد.این زمان اتفاق می افتد که سیستم نقش مکان ها ومردم در تعارض باشد یک مطالعه (کولر،1988،1991)که در جزئیات زیر شرح داده شده است برای مثال افراد مسن نمی توانند عملکردی درستی در یک محیط سازمانی داشته باشند .در نتیجه احتمالاً الگوهایشان (از جمله اجزای عاطفی مربوط به آن ها )با جسم فیزیکی ومحیط اجتماعی جدیدشان ناسازگارند.مانند زمانی است که ان ها با فرهنگ های خارجی یا گروه های اجتماعی مواجه می شوند که دارای قوانین وشیوه های بسیار متفاوت اند (مثال ،هال1966،همچنین نگاه کنید به راپاپورت،1990) .
این مطالعات شامل تمرینات که در ان محققان عمل افراد خاص در تقابل با هنجارهای اجتماعی است.(مانند بیش از حد ایستادن ،خیره شدن و...)برای دیدن که واکنش به طوری عادی است.
برای درک چگونگی فهم از محیط نیاز به درنظر گرفتن همه عناصر در ویژگی های که مکان ها خلق کند وبه بررسی چگونگی ارتباط آن ها با یکدیگر داریم.در زیر تلاش شده تا درک شود انچه یک مکان شامل شود چگونه ایجاد می شود،وچگونه شروع به فهم چنین مکانی می کنیم.
این مقاله برداشتی از یافته ها و نتایج پژوهش هایی صورت گرفته در حوزه معماری ، شهرسازی و روانشناسی محیط بوده و در تدوین آن از منابع کتابخانه ایی بهره جسته شده است.
کلمات کلیدی : مکان الگو تجربیات مکان طرحواره الگو های مکان هویت مکان ادراک مکان