اکثریت همیشه محق نیست؛ تضعیف نظر کارشناس بدوی در سایه هیأتهای کارشناسی؛ تهدیدی برای عدالت قضایی
اکثریت همیشه محق نیست؛ تضعیف نظر کارشناس بدوی در سایه هیأتهای کارشناسی؛ تهدیدی برای عدالت قضایی
حسین یوسفی1
1) کارشناس رسمی دادگستری رشته راه و ساختمان
کد IOI مقاله
:
AACA-ABBKHB
محل انتشار :
دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هفتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(10icrsie.com)
چکیده :
نظر کارشناس رسمی دادگستری بهعنوان یکی از ارکان اساسی کشف حقیقت در فرآیند دادرسی، نقشی تعیینکننده در شکلگیری رأی قضایی ایفا میکند. با این حال، در رویه عملی نظام قضایی ایران، گرایشی نانوشته اما مؤثر به ترجیح نظر هیأتهای کارشناسی صرفاً به دلیل کثرت عددی اعضا بر نظر کارشناس بدوی مشاهده میشود؛ رویکردی که نهتنها فاقد مبنای حقوقی، منطقی و علمی است، بلکه در مواردی به تضعیف استقلال کارشناسان منصف، بیاعتنایی به استدلالهای فنی دقیق و حتی تسهیل نفوذ شبکههای فساد سازمانیافته منجر میگردد. این مقاله با رویکردی تحلیلی–انتقادی و مبتنی بر اصول دادرسی منصفانه، ضمن بررسی جایگاه حقوقی نظر کارشناس در نظام دادرسی ایران، به نقد مغالطه «اکثریتگرایی عددی» در ارزیابی نظرات کارشناسی میپردازد. مقاله نشان میدهد که کثرت کارشناسان لزوماً تضمینکننده صحت، دقت یا انطباق نظر کارشناسی با واقعیت نیست و چهبسا در شرایط خاص، به عاملی برای انحراف از حقیقت بدل شود. در پایان، راهکارهایی عملی، نهادی و تقنینی برای اصلاح رویههای قضایی و انتظامی و صیانت از استقلال حرفهای کارشناسان ارائه میشود.
کلمات کلیدی : کارشناس رسمی دادگستری هیأت کارشناسی اکثریت عددی استقلال کارشناس دادرسی منصفانه عدالت قضایی