واکاوی تطبیقی سطوح یکپارچگی و خودمختاری در مدل‌های هلیکس، هولونیک و اسپاتیفای: دلالت‌هایی برای مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های دانش‌بنیان ایران

واکاوی تطبیقی سطوح یکپارچگی و خودمختاری در مدل‌های هلیکس، هولونیک و اسپاتیفای: دلالت‌هایی برای مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های دانش‌بنیان ایران

سینا محمدی1

1) دکتری مدیریت دولتی، گرایش مدیریت منابع انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز -

کد IOI مقاله : AAGK-ABCCHK
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/4th)
چکیده :
    هدف این پژوهش واکاوی تطبیقی سطوح یکپارچگی و خودمختاری در سه مدل نوین طراحی سازمانی (هلیکس، هولونیک و اسپاتیفای) و بررسی دلالت‌های آن برای مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های دانش‌بنیان ایران است. پژوهش با رویکرد کیفی و استراتژی مطالعه موردی چندگانه انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۲۴ نفر از مدیران منابع انسانی، مدیران عامل و مشاوران سازمانی در ۸ شرکت دانش‌بنیان مستقر در پارک علم و فناوری تهران گردآوری و با روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA 2020 تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد مدل هلیکس با ۷/۶۳% بالاترین سطح یکپارچگی را داراست که در قالب سازوکارهای منابع انسانی مانند «مدیریت مسیر شغلی دوگانه» و «بازارگاه داخلی استعداد» تجلی می‌یابد. مدل اسپاتیفای با ۸/۵۸% بالاترین سطح خودمختاری را دارد که در قالب «تیم‌های خودگردان»، «سیستم بازخورد ۳۶۰ درجه» و «پلتفرم یادگیری خودراهبر» نمود پیدا می‌کند. مدل هولونیک با ۲/۵۴% در میانه این طیف قرار دارد و با «نقش‌های پویا» و «ساختار تودرتوی خودسامان» مشخص می‌شود. چالش‌های اصلی اجرای این مدل‌ها در ایران شامل: ضعف بلوغ منابع انسانی (با ۸۵% فراوانی)، فرهنگ سازمانی سلسله‌مراتبی (با ۷۹% فراوانی) و مقاومت مدیران میانی در برابر واگذاری اختیار (با ۷۲% فراوانی) است. مدل ترکیبی «هلیکس-اسپاتیفای» به‌عنوان الگوی بومی برای سازمان‌های ایرانی پیشنهاد می‌شود که امکان تعادل پویا بین یکپارچگی و خودمختاری را فراهم کرده و می‌تواند مبنای طراحی نظام‌های منابع انسانی منعطف در شرکت‌های دانش‌بنیان قرار گیرد.

کلمات کلیدی : طراحی سازمانی مدل هلیکس مدل هولونیک مدل اسپاتیفای یکپارچگی سازمانی خودمختاری شرکت‌های دانش‌بنیان