نقد و بررسی اصول مسئولیت مدنی در حقوق ایران و حقوق کشورهای اروپایی

نقد و بررسی اصول مسئولیت مدنی در حقوق ایران و حقوق کشورهای اروپایی

زینب خوب ویشکائی1

1) دانشجوی کارشناسی ، گروه حقوق ، واحد فومن ، دانشگاه پیام نور ، فومن ، ایران

کد IOI مقاله : AAHA-ABKAAC
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    مسئولیت مدنی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای حقوق خصوصی، نقش اساسی در جبران خسارات و برقراری عدالت میان افراد ایفا می‌کند. این مقاله با هدف نقد و بررسی اصول حاکم بر مسئولیت مدنی در حقوق ایران و نظام‌های حقوقی کشورهای اروپایی، به تحلیل مبانی نظری و ارکان این نهاد حقوقی می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که مبانی و اصول مسئولیت مدنی در حقوق ایران تا چه میزان با تحولات و رویکردهای نوین در حقوق اروپا همسو است و چه کاستی‌ها و ظرفیت‌هایی در این زمینه وجود دارد. روش تحقیق در این مقاله توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه تطبیقی منابع حقوقی است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در حقوق ایران، علی‌رغم پذیرش ضمنی نظریه‌های نوین، همچنان تأکید اصلی بر مبنای تقصیر استوار است، در حالی‌که در بسیاری از نظام‌های حقوقی اروپایی، به‌ویژه در دهه‌های اخیر، گرایش قابل‌توجهی به سمت پذیرش مسئولیت بدون تقصیر و نظریه خطر مشاهده می‌شود. همچنین، در حقوق اروپا، قواعد جبران خسارت با انعطاف‌پذیری بیشتری اعمال شده و حمایت مؤثرتری از زیان‌دیده به عمل می‌آید، در حالی‌که در حقوق ایران، محدودیت‌هایی در اثبات تقصیر و رابطه سببیت، گاه مانع از تحقق کامل عدالت جبرانی می‌شود.در نهایت، مقاله با ارائه تحلیلی انتقادی، ضمن تبیین نقاط قوت و ضعف هر دو نظام، بر ضرورت بازنگری در برخی مبانی و قواعد مسئولیت مدنی در حقوق ایران تأکید کرده و پیشنهادهایی در جهت همگرایی با رویکردهای کارآمدتر ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : مسئولیت مدنی تقصیر نظریه خطر جبران خسارت حقوق ایران حقوق اروپا مسئولیت بدون تقصیر