ساختار دانش و خوشه‌های مفهومی در نسل چهارم اجرای خط‌مشی عمومی: تحلیل علم‌سنجی داده‌های اسکوپوس

ساختار دانش و خوشه‌های مفهومی در نسل چهارم اجرای خط‌مشی عمومی: تحلیل علم‌سنجی داده‌های اسکوپوس

سید عارف الهی1

1) دانشجوی دکتری مدیریت دولتی گرایش تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، دانشگاه تهران، ایران -

کد IOI مقاله : AAHC-ABCKCD
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    مسئله پژوهش: مطالعات اجرای خط مشی عمومی در دهه‌ اخیر دستخوش تحولاتی مفهومی شده‌اند که برخی پژوهشگران از آن با عنوان نسل چهارم اجرای خط مشی یاد می‌کنند. این پژوهش با هدف ترسیم نقشه مفهومی این حوزه نوظهور و شناسایی الگوهای همکاری و روندهای پژوهشی آن انجام شده است. روش‌شناسی: با استفاده از پایگاه اسکوپوس، مدارک علمی مرتبط با اجرای خط مشی که شامل مفاهیم نسل چهارم (شبکه حکمرانی، حکمرانی مشارکتی، سیستم‌های پیچیده تطبیقی، هم‌آفرینی و ...‌) بودند در بازه ی ۲۰۱0 تا ۲۰۲5 استخراج شد (695 مقاله، زبان انگلیسی). تحلیل علم‌سنجی با نرم‌افزار VOSviewer (نسخه ی 1.6.20) صورت گرفت. پارامترها شامل هم رخدادی کلیدواژه‌ها (حداقل ۵ تکرار)، هم‌تألیفی کشورها، تحلیل استنادی (مراجع پراستناد) و نقشه پوششی برای نمایش روند زمانی موضوعات بودند. داده‌ها پس از پیش‌پردازش (یکسان‌سازی کلیدواژه‌های مترادف) وارد VOSviewer شدند و خوشه‌های موضوعی و شبکه‌های همکاری ترسیم گردید. یافته‌های کلیدی: تحلیل خوشه‌بندی کلیدواژه‌ها پنج خوشه ی عمده را نشان داد که بیانگر زیرحوزه‌های متمایز در مطالعات اجرای خط ‌مشی نسل چهارم هستند، از جمله خوشه‌های مرتبط با بروکراسی میدانی، حکمرانی چندسطحی و شبکه‌ای، حکمرانی مشارکتی و تطبیقی در محیط زیست، سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد و سلامت و یادگیری و انتقال خط ‌مشی. تحلیل هم‌تألیفی کشورها شبکه ی همکاری علمی گسترده‌ای را آشکار ساخت که در آن کشورهای پیشرو (بریتانیا، ایالات متحده، آلمان، هلند و چین) نقش مرکزی داشته و دو بلوک همکاری متمایز (اروپایی و آنگلوساکسون/آسیایی) مشاهده شد. در تحلیل استنادی، آثار کلاسیک مانند بروکراسی خیابانی (Lipsky, 1980) و چارچوب‌های حکمرانی مشارکتی (e.g., Ansell & Gash, 2008) به‌کرات به‌عنوان منابع مرجع در این حوزه ظاهر شده‌اند. روندهای زمانی نشان داد موضوعاتی نظیر ظرفیت سیاستی و ابزارهای خط ‌مشی در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌اند، در حالی‌که مفاهیم قدیمی‌تری چون فدرالیسم یا سیستم‌های تطبیقی پیچیده در اوایل دهه 2010 غالب بودند. نوآوری و کاربرد: این پژوهش برای نخستین‌بار تصویری جامع از ساختار دانش در حوزه ی اجرای خط ‌مشی نسل چهارم ارائه می‌دهد. یافته‌ها می‌تواند برای پژوهشگران خط ‌مشی به‌منظور شناسایی شکاف‌های پژوهشی و برای سیاست‌گذاران جهت درک شبکه ی بازیگران و موضوعات داغ برای برنامه‌ریزی تحقیقات آینده مفید باشد. همچنین، کاربرد روش علم‌سنجی و ابزار VOSviewer در این مطالعه می‌تواند به‌عنوان الگویی برای مطالعات کتاب‌سنجی حوزه‌های سیاستی مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : اجرای خط مشی نسل چهارم خط مشی عمومی تحلیل علم سنجی شبکه های حکمرانی حکمرانی مشارکتی