حکمرانی مدرسه‌محور و خودمدیریتی: مرور تطبیقی مدل‌های استرالیا، کانادا، انگلستان و قابلیت انطباق برای کشورهای در حال توسعه

حکمرانی مدرسه‌محور و خودمدیریتی: مرور تطبیقی مدل‌های استرالیا، کانادا، انگلستان و قابلیت انطباق برای کشورهای در حال توسعه

امیرحسین حسنی‌علیکلایه1

1) دانشجو کارشناسی ارشد حکمرانی آموزش،دانشگاه جامع انقلاب اسلامی تهران، ایران -

کد IOI مقاله : AAHC-ABECZF
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    هدف این پژوهش، مرور تطبیقی مدل‌های حکمرانی مدرسه‌محور در سه کشور استرالیا، کانادا و انگلستان و بررسی قابلیت انطباق آن‌ها برای کشورهای در حال توسعه با تأکید بر ایران است. حکمرانی مدرسه‌محور به عنوان رویکردی که در آن قدرت تصمیم‌گیری از سطوح مرکزی به مدارس تفویض می‌شود، در کشورهای توسعه‌یافته پیشرفت قابل توجهی داشته، اما در کشورهای در حال توسعه با چالش‌های ساختاری، سیاسی و ظرفیتی مواجه است. این پژوهش با استفاده از رویکرد تطبیقی-کیفی و الگوی چهارمرحله‌ای بردی (توصیف، تفسیر، همجواری، مقایسه) و با بهره‌گیری از تحلیل اسناد سیاستی رسمی، گزارش‌های سازمانی و مقالات علمی معتبر انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر سه کشور بر اصول مشترکی مانند تفکیک نقش حکمرانی از مدیریت اجرایی، سه وظیفه اصلی (چشم‌انداز، پاسخ‌خواهی، نظارت مالی) و شفافیت تأکید دارند، اما مدل هر کشور ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد: استرالیا با «پنج بنیان حکمرانی خوب» و قاعده «اکثریت مطلق»، کانادا با برنامه‌ریزی استراتژیک چندساله و خودارزیابی منظم، و انگلستان با ساختار چندسطحی تراست‌های چندآکادمی. در مقابل، کشورهای در حال توسعه با چالش‌هایی مانند شکاف میان قانون و عمل، مداخله سیاسی، ضعف مهارت‌ها و فقدان فرهنگ پاسخگویی افقی مواجه هستند. برای ایران، بازطراحی الگوی مدارس هیئت امنایی، ایجاد شوراهای مدرسه با نقش تصویبی-مشورتی، الزام به تدوین برنامه تحول مدرسه، و طراحی دوره‌های آموزشی تخصصی برای اعضای شوراها پیشنهاد می‌شود.

کلمات کلیدی : حکمرانی مدرسه‌محور خودمدیریتی مطالعه تطبیقی کشورهای در حال توسعه