اختلاف در صلاحیت در دادگاه صلح با سایر مراجع
اختلاف در صلاحیت در دادگاه صلح با سایر مراجع
دکتر علی قره باغی1 علی عبدی2
1) استادیار، گروه حقوق خصوصی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.
2) کارشناسی ارشد، رشته حقوق خصوصی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.
کد IOI مقاله
:
AAHC-ACZCBC
محل انتشار :
کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و تأسیس دادگاه صلح، با هدف تخصصیسازی رسیدگی، کاهش اطاله دادرسی و تفکیک وظایف قضایی از صلح و سازش، نظام جدیدی برای توزیع صلاحیت میان مراجع مختلف ایجاد کرده است. بااینحال، همپوشانی احتمالی صلاحیتها میان دادگاه صلح، دادگاههای عمومی و کیفری، خانواده، دادسراها، شوراهای حل اختلاف و مراجع غیرقضایی، احتمال سرگردانی اصحاب دعوا و خدشه به امنیت حقوقی را افزایش میدهد. بنابراین، تعیین دقیق حدود صلاحیت دادگاه صلح و پیشبینی سازوکار مؤثر حل اختلاف صلاحیتی، ضرورتی اساسی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مبانی، مصادیق و آثار اختلاف در صلاحیت دادگاه صلح با سایر مراجع و ارزیابی رویکردهای قانونی حاکم بر تشخیص مرجع صالح، با روش توصیفی و تحلیلی و با بهرهگیری از مطالعه کتابخانهای و تحلیل مقررات قانونی، نظریات مشورتی و دیدگاههای حقوقی انجام پذیرفته و نشان میدهد که قانون جدید، ضمن انتقال بخش مهمی از صلاحیتهای قضایی سابق شورای حل اختلاف به دادگاه صلح، نوعی صلاحیت نسبی را در این مرجع ایجاد کرده و برای حل اختلافات صلاحیتی، در موارد مختلف نقش دادگاه تجدیدنظر استان را برجسته ساخته است؛ با این حال، ابهام در برخی عناوین صلاحیتی، نحوه مواجهه با دعاوی مرتبط و طاری، رابطه میان ارجاع اداری و قرار عدم صلاحیت، حدود صلاحیت دادگاه صلح در برابر مراجع غیرقضایی، وضعیت دعاوی مربوط به تخلیه و حقوق ناشی از روابط استیجاری، چگونگی ارجاع امور به شورای حل اختلاف و آثار تصمیمات مربوط به صلاحیت همچنان میتواند زمینه اختلاف رویه و اطاله دادرسی را فراهم آورد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که موفقیت نظام جدید بیش از هر چیز به تفسیر هماهنگ مقررات، تعیین دقیق مرز صلاحیت مراجع، تقویت نقش دادگاههای تجدیدنظر در ایجاد رویه منسجم و اصلاح ابهامات قانونی وابسته خواهد بود؛ بهگونهای که دادگاه صلح بتواند ضمن رسیدگی سریع و تخصصی به دعاوی مقرر، از تداخل صلاحیت با سایر مراجع جلوگیری کرده و در نهایت به کاهش بار محاکم عمومی، کاهش رفتوبرگشت پروندهها و ارتقای کارآمدی نظام قضایی کمک نماید.
کلمات کلیدی : دادگاه صلح اختلاف در صلاحیت صلاحیت نسبی شورای حل اختلاف