بازاندیشی مهارت و قضاوت در آموزش هنر با یادگیری ماشین از منظر تجربه زیبایی‌شناختی دیویی

بازاندیشی مهارت و قضاوت در آموزش هنر با یادگیری ماشین از منظر تجربه زیبایی‌شناختی دیویی

زینب عرب میستانی1

1) دانشآموخته دکتری، گروه فسلفه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، ایران-

کد IOI مقاله : AAHD-ACZAAH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    ادغام یادگیری ماشین در آموزش هنر، چالشی مفهومی بنیادین برای فهم سنتی مهارت هنری و قضاوت زیبایی‌شناختی پدید آورده است. سامانه‌های مولد با بازتعریف مرزهای فاعل انسانی و میانجی فناورانه، ساختار تراکنشی تجربه را دگرگون ساخته و پیوند دیرینه میان عمل، ادراک و تحقق کیفی را متزلزل کرده‌اند. با وجود گسترش ادبیات ناظر بر ابعاد فناورانه و تربیتی این تحول، بررسی فلسفی آن از منظر نظریه تجربه زیبایی‌شناختی جان دیویی همچنان محدود مانده است. شکاف نظری اصلی در فقدان بازاندیشی مفهومی عمیق در مقوله‌های مهارت و قضاوت بر اساس ساختار ریتمیک و تراکنشی عمل-ادراک، عادت هوشمندانه و امکان کمال‌یابی نهفته است. هدف این پژوهش، بازاندیشی مفهومی در مهارت و قضاوت در نسبت انسان-ماشین از دریچه تجربه زیبایی‌شناختی دیویی است. پژوهش با روش تحلیل مفهومی و تفسیر هرمنوتیکی پیش می‌رود و مقوله‌های محوری دیویی -ادراک، ریتم، کمال‌یابی و قضاوت- را به‌مثابه عدسی‌های تحلیلی بر ساختار تجربه هنریِ میانجی‌شده با یادگیری ماشین می‌نگارد. استدلال مفهومی نشان می‌دهد که مهارت از تسلط فنیِ ثابت به عادت هوشمندانه و رابطه‌ای بازپیکربندی می‌شود؛ عادتی که در هدایت کیفیِ تعامل با سامانه‌ای مولد و غیرقطعی تجلی می‌یابد. قضاوت نیز از حکم بیرونی به تشخیص کیفیِ انتقادی و درون‌تجربه‌ای تحول پیدا می‌کند که جهت تجربه را در میانه پیوستار عمل و ادراک تعیین می‌نماید. تجربه زیبایی‌شناختی خود در این نسبت، همواره در معرض تنش ساختاری میان حفظ ریتم و پیوستگی از یک سو، و خطر گسست و تقلیل از سوی دیگر قرار دارد؛ تنشی که تعیین‌کننده امکان غنا یا سقوط تجربه به سطح بی‌حسی است. نتیجه نظری پژوهش آن است که زیبایی‌شناسی دیویی چارچوبی نیرومند برای بازصورت‌بندی مهارت و قضاوت در عصر یادگیری ماشین فراهم می‌آورد. این بازاندیشی، ماشین را میانجی فعال در شکل‌گیری ساختار تراکنشی تجربه می‌فهمد و فلسفه تعلیم‌وتربیت هنر را ناگزیر می‌سازد که اهداف و معیارهای خود را بر محور پیوستگی تجربه، پرورش عادت هوشمندانه و امکان کمال‌یابی بازسازی کند. بدین‌سان، امکانات فناورانه بدون قربانی شدن هسته زیبایی‌شناختی تجربه قابل بهره‌برداری می‌گردند.

کلمات کلیدی : یادگیری ماشین آموزش هنر تجربه زیبایی‌شناختی دیویی مهارت قضاوت هم‌آفرینی انسان ماشین