شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای انتخاب پیمانکار در پروژه‌های ساخت با بهره‌گیری از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)

شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای انتخاب پیمانکار در پروژه‌های ساخت با بهره‌گیری از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)

محمد حسین ایزدی1 اردلان فیلی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت ساخت، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران
2) استادیار، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ACZZCE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    انتخاب پیمانکار در پروژه‌های عمرانی، تصمیمی راهبردی است که بر زمان، هزینه و کیفیت اجرای پروژه اثر مستقیم دارد. اتکای صرف به پایین‌ترین قیمت پیشنهادی می‌تواند به انتخاب پیمانکاری با توان ناکافی و بروز تأخیر، افزایش هزینه و افت کیفیت منجر شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای مؤثر بر انتخاب پیمانکار در پروژه‌های ساخت انجام شد. معیارها با اتکا به مطالعات پیشین و مشورت با خبرگان شناسایی و به‌منظور کاهش تعداد و دشواری مقایسات زوجی، در قالب هفت معیار و سه خوشه‌ی رزومه و سوابق فنی، توانمندی و ظرفیت اجرایی و قیمت پیشنهادی سازمان‌دهی شدند. اهمیت نسبی معیارها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی و بر پایه‌ی قضاوت‌های شش خبره‌ی مدیریت ساخت تعیین شد. قضاوت‌های خبرگان با مجموع یکصدوپنجاه سال سابقه‌ی کاری مرتبط، به روش میانگین هندسی وزنی تجمیع شدند. حداکثر نرخ ناسازگاری مقایسات زوجی خبرگان ۰.۰۸۲ و کمتر از یک‌دهم بود که سازگاری قابل‌قبول قضاوت‌ها را نشان می‌دهد. نتایج نشان داد که سوابق اجرایی و رضایت کارفرمایان، مهم‌ترین معیار انتخاب پیمانکار است و منطقی‌بودن قیمت در رتبه‌ی دوم قرار دارد. در مقابل، پایین‌بودن صرف قیمت پیشنهادی در رتبه‌ی ششم قرار گرفت و به‌مراتب کم‌اهمیت‌تر از منطقی‌بودن قیمت شناخته شد. الگوی حاصل می‌تواند کارفرمایان را در گذار از انتخاب قیمت‌محور به ارزیابی متوازن صلاحیت فنی، توان اجرایی، عملکرد گذشته و منطقی‌بودن قیمت پیشنهادی یاری دهد.

کلمات کلیدی : انتخاب پیمانکار مدیریت ساخت فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (ahp) تصمیم‌گیری چندمعیاره قیمت پیشنهادی