ارائه مدل طراحی گرافیک ایبوکهای آموزشی مبتنی بر نظریه بار شناختی در آموزشهای فنی و حرفهای
ارائه مدل طراحی گرافیک ایبوکهای آموزشی مبتنی بر نظریه بار شناختی در آموزشهای فنی و حرفهای
مهدیه کرمی1
1) گروه هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران ،
کد IOI مقاله
:
AAHF-ABFKAK
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
گسترش فناوری های دیجیتال و توسعه محیط های یادگیری الکترونیکی، ضرورت بازنگری در شیوه های طراحی و ارائه محتوای آموزشی را بیش از پیش نمایان ساخته است. در این میان، ایبوک های آموزشی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای یادگیری دیجیتال، نقش قابل توجهی در انتقال دانش و مهارت در نظام های آموزشی ایفا می کنند. با وجود قابلیت های متنوع این رسانه در ارائه هم زمان متن، تصویر، نمودار و عناصر تعاملی، بسیاری از ایبوک های آموزشی بدون توجه به ویژگی های شناختی یادگیرندگان طراحی می شوند که این امر می تواند منجر به افزایش بار شناختی، کاهش تمرکز و افت کیفیت یادگیری شود. از سوی دیگر، آموزش های فنی و حرفه ای به دلیل ماهیت مهارت محور و نیاز به انتقال مؤثر مفاهیم عملی، بیش از سایر حوزه های آموزشی به طراحی هدفمند و کارآمد منابع یادگیری وابسته هستند. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل طراحی گرافیک ایبوک های آموزشی مبتنی بر نظریه بار شناختی در آموزش های فنی و حرفه ای انجام شده است. این پژوهش از نوع مطالعات نظری و توسعه ای بوده و با بهره گیری از روش تحلیل و تلفیق مبانی نظری، مفاهیم مرتبط با طراحی گرافیک آموزشی، یادگیری الکترونیکی، نظریه بار شناختی و ویژگی های آموزش های فنی و حرفه ای مورد بررسی قرار گرفته اند. در این راستا، مؤلفه های کلیدی طراحی گرافیک شامل سازماندهی محتوا، طراحی بصری، استفاده از تصاویر آموزشی، نشانه های هدایت کننده، طراحی تعاملی و ناوبری آموزشی تحلیل و نقش آنها در مدیریت بار شناختی تبیین شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که طراحی گرافیک مبتنی بر اصول بار شناختی می تواند از طریق کاهش بار شناختی اضافی، مدیریت بار شناختی ذاتی و تقویت بار شناختی سازنده، فرآیند یادگیری را تسهیل کند. بر این اساس، مدل مفهومی پیشنهادی پژوهش ارائه شده است که ارتباط میان مؤلفه های طراحی گرافیک ایبوک و ابعاد مختلف بار شناختی را تبیین کرده و پیامدهای آن را در بهبود یادگیری مهارتی، افزایش ماندگاری یادگیری و ارتقای عملکرد فراگیران آموزش های فنی و حرفه ای نشان می دهد. مدل ارائه شده می تواند به عنوان چارچوبی نظری برای طراحی و تولید ایبوک های آموزشی اثربخش در محیط های یادگیری مهارت محور مورد استفاده قرار گیرد.
کلمات کلیدی : طراحی گرافیک ایبوک آموزشی نظریه بار شناختی یادگیری الکترونیکی آموزش فنی و حرفه ای