اولویت‌بندی کنترل ریسک‌های ایمنی گودبرداری شهری با استفاده از روش‌های پیپریشیا و کوکوسو

اولویت‌بندی کنترل ریسک‌های ایمنی گودبرداری شهری با استفاده از روش‌های پیپریشیا و کوکوسو

محمد خردرنجبر1 محمد اسکندری2 مهرداد نجدداد3 حمیدرضا مرزانی4

1) گروه مهندسی عمران،واحد کرج،دانشگاه ازاد اسلامی،کرج،ایران و مرکز تحقیقات مسکن و ساختمان،واحد کرج،دانشگاه ازاد اسلامی،کرج،ایران
2) گروه مهندسی عمران،واحد کرج،دانشگاه ازاد اسلامی،کرج،ایران و مرکز تحقیقات مسکن و ساختمان،واحد کرج،دانشگاه ازاد اسلامی،کرج،ایران
3) دانشجوی کارشناسی ارشد،گروه مهندسی عمران،واحد کرج،دانشگاه ازاد اسلامی،کرج،ایران
4) دانشجوی کارشناسی ارشد،گروه مهندسی عمران،واحد کرج،دانشگاه ازاد اسلامی،کرج،ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABKBEF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    عملیات گودبرداری در مناطق شهری، به‌دلیل پیچیدگی شرایط ژئوتکنیکی، محدودیت فضای اجرایی، مجاورت با ساختمان‌های موجود و تأسیسات زیرزمینی، و احتمال وقوع خطاهای اجرایی و مدیریتی، از فعالیت‌های پرخطر در پروژه‌های ساختمانی به شمار می‌رود. ازاین‌رو، با توجه به محدودیت منابع مالی، زمانی و اجرایی، تعیین اولویت حوزه‌های مداخله کنترلی برای مدیریت مؤثر ریسک‌های ایمنی گودبرداری ضروری است. پژوهش حاضر با هدف اولویت‌بندی اقدامات کنترلی مرتبط با ریسک‌های ایمنی در عملیات گودبرداری شهری، از رویکرد ترکیبی تصمیم‌گیری چندمعیاره بهره گرفت. در مرحله نخست، چهار معیار شامل اثر کنترل ریسک بر ارتقای ایمنی، صرفه‌جویی اقتصادی ناشی از جلوگیری از خسارت، صرفه‌جویی زمانی ناشی از کاهش توقف و تأخیر و اثر کنترل ریسک بر حفظ کیفیت پروژه، تعیین و وزن‌دهی آن‌ها با استفاده از روش (PIPRECIA ) و بر مبنای نظر خبرگان انجام شد. نتایج نشان داد معیار اثر کنترل ریسک بر ارتقای ایمنی با وزن نهایی 0.3168 بیشترین اهمیت را دارد و معیارهای صرفه‌جویی اقتصادی با وزن 0.2425، حفظ کیفیت با وزن 0.2374 و صرفه‌جویی زمانی با وزن 0.2034 در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. این یافته بیانگر آن است که در انتخاب اقدامات کنترلی، توانایی آن‌ها در پیشگیری از حوادث و کاهش پیامدهای ایمنی، مهم‌ترین مبنای تصمیم‌گیری است؛ هرچند ملاحظات اقتصادی، کیفی و زمانی نیز نقش مؤثری در تعیین اولویت‌ها دارند. در مرحله دوم، گزینه‌های تصمیم، شامل حوزه‌های کنترل و مدیریت ریسک‌های ایمنی شناسایی‌شده و با استفاده از روش (CoCoSo ) اولویت‌بندی شدند. بر اساس نتایج، کنترل ریسک جابه‌جایی و تغییر شکل جانبی دیواره گود با امتیاز 85.607، بالاترین اولویت مداخله را دارد. همچنین کنترل عدم انطباق با پروتکل‌های ایمنی و ضعف نظارت حفاظتی با امتیاز 84.733 و کنترل آسیب به تأسیسات زیرزمینی و شریان‌های شهری با امتیاز 83.514، به‌ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. بر این اساس، تمرکز بر پایش مستمر تغییرشکل دیواره‌های گود، کنترل اجرای سازه نگهبان، تقویت بازرسی و نظارت حفاظتی، و حفاظت از تأسیسات زیرزمینی و ساختمان‌های مجاور، می‌تواند اثربخشی مدیریت ریسک ایمنی در پروژه‌های گودبرداری را افزایش دهد. چارچوب پیشنهادی این پژوهش می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای تخصیص هدفمند منابع، تعیین تقدم اقدامات کنترلی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیران پروژه‌های گودبرداری شهری به کار گرفته شود.

کلمات کلیدی : گودبرداری شهری ریسک ایمنی تصمیم‌گیری چندمعیاره روش piprecia روش cocoso