بهینه‌سازی عملکرد انرژی ساختمان تجاری در شهر اصفهان بر مبنای مشخصات هندسی آتریوم

بهینه‌سازی عملکرد انرژی ساختمان تجاری در شهر اصفهان بر مبنای مشخصات هندسی آتریوم

سعادت بخشی1 عبدالرضا پورهمایون2

1) کارشناسی ارشد معماری؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد اصفهان -
2) دکترای تخصصی معماری دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد اصفهان -

کد IOI مقاله : AAHF-ABKCFC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    پیچیدگی طراحی آتریوم‌ها و تأثیر پارامترهای هندسی مختلف بر عملکرد انرژی ساختمان، چالشی اساسی در معماری معاصر به شمار می‌رود، چراکه طراحی نادرست این فضاها می‌تواند منجر به افزایش چشمگیر بارهای انرژی شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مشخصات هندسی آتریوم بر عملکرد انرژی ساختمان‌های تجاری میان‌مرتبه در اقلیم گرم و خشک شهر اصفهان و ارائه مدلی پیش‌بینی‌کننده مبتنی بر طراحی محاسباتی و شبیه‌سازی انجام شده است. روش تحقیق رویکردی ترکیبی داشته و در شش مرحله اصلی شامل بررسی اسنادی ادبیات موضوع، طراحی اولیه، مدل‌سازی پارامتریک ساختمان، بهینه‌سازی عملکرد انرژی، مدل‌یابی رگرسیونی و طراحی نهایی تنظیم گردیده است. پارامترهای هندسی مدنظر شامل طول و عرض سطح مقطع آتریوم، موقعیت آتریوم در پلان، ارتفاع آتریوم از سقف ساختمان، نسبت پنجره به دیوار آتریوم و نسبت پنجره به دیوار نماهای ساختمان می‌باشند. فرآیند شبیه‌سازی با استفاده از ابزار لیدی‌باگ تولز در پلت‌فرم گراس‌هاپر انجام شده و بهینه‌سازی چندهدفه بر مبنای الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی غیرمسلط نسخه دو (NSGA-II) در قالب ۹۰۰۰ شبیه‌سازی طی سه فرآیند مجزا با ۱۰۰ نسل و جمعیت آغازین ۳۰ نمونه صورت پذیرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تغییرات همزمان پارامترهای هندسی آتریوم و نسبت پنجره به دیوار نماهای ساختمان می‌تواند منجر به کاهش ۱۱.۸۲ درصدی مصرف انرژی کل، کاهش ۳۲.۶۵ درصدی نیاز سرمایشی و کاهش ۱۳.۴۶ درصدی نیاز گرمایشی گردد. تحلیل رگرسیون خطی با ضریب تعیین ۱.۰۰۰ نشان می‌دهد که ارتفاع آتریوم از سقف بیشترین تأثیر را بر تفاوت مصرف انرژی و نیاز گرمایشی دارد، در حالی که نسبت پنجره به دیوار نماهای غربی و شرقی به ترتیب با ضرایب استاندارد شده ۰.۳۶۰ و ۰.۳۰۹ بیشترین تأثیر را بر نیاز سرمایشی اعمال می‌کنند. نتیجه‌گیری نهایی حاکی از آن است که اگرچه افزایش ابعاد آتریوم عملکرد نور روز ساختمان را بهبود می‌بخشد، اما در نسبت پنجره به دیوار مساوی، به طور قابل‌توجهی نیاز انرژی را افزایش می‌دهد. در مقابل، کاهش نسبت پنجره به دیوار نماهای ساختمان همراه با تأمین نورگیری و دریافت تابش خورشیدی از طریق آتریوم، می‌تواند مصرف انرژی را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد بدون آنکه شاخص نور مفید روز کاهش چشمگیری پیدا کند. این یافته‌ها می‌تواند به عنوان مبنایی برای تدوین ضوابط طراحی آتریوم در ساختمان‌های تجاری اقلیم‌های گرم و خشک مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : هندسه آتریوم مدل‌یابی عملکرد انرژی شبیه‌سازی انرژی بهینه‌سازی انرژی طراحی محاسباتی الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی غیرمسلط نسخه دو اقلیم گرم و خشک ساختمان تجاری میان‌مرتبه