بررسی نقش پارامترهای هندسی آتریوم در بهبود هم‌زمان عملکرد انرژی و نور روز ساختمان‌های اداری: مرور مطالعات پیشین

بررسی نقش پارامترهای هندسی آتریوم در بهبود هم‌زمان عملکرد انرژی و نور روز ساختمان‌های اداری: مرور مطالعات پیشین

فاطمه سادات هاشمی1 عباس ترکاشوند2 هانیه صنایعیان3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علم و صنعت ایران
2) استادیار دانشگاه علم و صنعت ایران
3) استادیار دانشگاه علم و صنعت ایران

کد IOI مقاله : ABFG-ACAGBG
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    ساختمان‌های اداری به دلیل مصرف بالای انرژی و نیاز هم‌زمان به تأمین آسایش حرارتی و روشنایی مناسب، از مهم‌ترین حوزه‌های پژوهش در معماری پایدار به شمار می‌روند. آتریوم به‌عنوان یکی از راهکارهای مؤثر در افزایش دسترسی به نور روز و بهبود کیفیت محیط داخلی، نقش قابل‌توجهی در عملکرد انرژی و روشنایی ساختمان ایفا می‌کند. با این حال، عملکرد آتریوم به ویژگی‌های هندسی آن وابسته بوده و طراحی نامناسب می‌تواند موجب افزایش دریافت تابش خورشیدی، بارهای گرمایشی و سرمایشی، خیرگی و کاهش آسایش حرارتی شود. هدف این مقاله، مرور و تحلیل مبانی نظری و مطالعات پیشین مرتبط با تأثیر ویژگی‌های هندسی آتریوم بر عملکرد انرژی و نور روز ساختمان‌های اداری است. در این راستا، ابتدا مفاهیم پایه شامل تعریف آتریوم، نقش آن در ساختمان‌های اداری، مزایا و چالش‌های عملکردی، پارامترهای هندسی مؤثر و شاخص‌های ارزیابی عملکرد انرژی و نور روز بررسی شده است. سپس مطالعات پیشین در دو محور اصلی شامل پارامترهای هندسی کلی آتریوم و متغیرهای زاویه‌ای جداره‌ها مرور و تحلیل شده‌اند. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که پارامترهایی مانند نسبت سطح، فرم هندسی، ارتفاع، نسبت ارتفاع به عرض، حجم، ویژگی‌های نورگیر سقفی و هندسه جداره‌ها نقش مهمی در عملکرد انرژی و نور روز ساختمان دارند و میان شاخص‌های عملکردی مختلف، به‌ویژه مصرف انرژی، دسترسی به نور روز و کنترل تابش مستقیم، تعامل و در برخی موارد تعارض وجود دارد. همچنین مرور مطالعات بیانگر آن است که اگرچه اثر متغیرهایی مانند جهت‌گیری، شیب و سایر ویژگی‌های هندسی در پژوهش‌های مختلف بررسی شده است، اما ارزیابی مستقل و هم‌زمان پارامترهای زاویه‌ای tilt‌ و azimuth‌ جداره‌های داخلی آتریوم و تأثیر آن‌ها بر مجموعه‌ای از شاخص‌های انرژی و نور روز همچنان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ازاین‌رو، این مقاله با تبیین وضعیت دانش موجود و استخراج شکاف‌های پژوهشی، چارچوبی نظری برای پژوهش‌های آینده در زمینه طراحی و بهینه‌سازی آتریوم در ساختمان‌های اداری فراهم می‌کند.

کلمات کلیدی : پارامترهای هندسی آتریوم ساختمان‌های اداری معماری پایدار عملکرد انرژی نور روز