بررسی کلیشه‌های جنسیتی شرق‌شناسان در تصویری‌سازی آدولف لالاوز و لئون کاره از هزارویک‌شب

بررسی کلیشه‌های جنسیتی شرق‌شناسان در تصویری‌سازی آدولف لالاوز و لئون کاره از هزارویک‌شب

صادق وهابی شکرلو1 حسین عابددوست2

1) کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران -
2) دانشیار گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران -

کد IOI مقاله : ABFG-ACZHHC
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    هزارویک‌شب در سال ۱۷۰۴ با ترجمة آنتوان گالان، مترجم فرانسوی، به جهان معرفی شد و شهرت یافت. پس از کار گالان، در قرن‌های نوزدهم و بیستم ترجمه‌های تازه‌ای منتشر شد که برخی از آن‌ها همراه با تصویرسازی بودند؛ از جمله آثار آدولف لالاوز و لئون کاره. تصویرسازی که نقشی پیونددهنده میان متن و عالم تصویر دارد، می‌کوشد محتوای نوشتاری را به‌صورت بصری بازآفرینی کند. با این حال، تصویرگران غربی هنگام پرداختن به متن شرقیِ هزارویک‌شب، با نگاهی متفاوت عمل کردند و زنانِ شرقی را بر اساس برداشت‌ها و ذهنیت غربی بازنمایی نمودند. پرسش اصلی تحقیق حاضر این است که کلیشه‌های جنسی ذهنیت غربی بر تصویرسازی ترجمه‌های غربی هزارویک‌شب چه تأثیراتی داشته است؟ هدف پژوهش تحلیل چگونگی بازنمایی زن درتصویرسازی غربی داستان‌های هزارویک‌شب و ارتباط آن با برخی الگوهای فرهنگی است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و بنابر ماهیت کیفی می‌باشد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی است و اطلاعات از روش کتابخانه‌ای با استفاده از یادداشت برداری و تصویرخوانی است. هزارویک‌شب نمایانگر وضعیت زنان در جوامع مسلمان می‌باشد. در داستان‌های هزارویک‌شب، زنانی با دانش فراوان وجود دارند که می‌توانند با علما و حکمای برجسته مناظره کنند ولی نگاه جنسیتی غربی در تصویرسازی داستان‌های هزارویک‌شب منجر به خلق تصویری از زنان در هزارویک‌شب شده که در آن زنان ابزار و بیان لذت و بهره‌بری جنسی هستند. عریان‌نگاری زنان هسته اصلی این برداشت جنسیت‌گراست و انطباقی با محتوای داستان ندارد. حریم‌های اجتماعی جامعه شرقی در این آثار رعایت نشده و جای آن تخیل غیرواقعی و جانبدارانه فرهنگ غربی بر تصویرسازی یک اثر شرقی تحمیل شده است.

کلمات کلیدی : کلیشه‌سازی جنسیتی تصویرسازی آدولف لالاوز لئون کاره هزارویک‌شب