طراحی نظام جامع پایش و ارزیابی عملکرد پروژه‌های عمرانی-نمونه موردی : شهرداری شیراز

طراحی نظام جامع پایش و ارزیابی عملکرد پروژه‌های عمرانی-نمونه موردی : شهرداری شیراز

رضا کاویانی1 وحید زارعی2

1) کارشناس ارشد مدیریت امور شهری، دانشگاه تهران
2) دانشجوی کارشناس ارشد شهرسازی، گرایش برنامه ریزی منطقه ای، دانشگاه شیراز

کد IOI مقاله : ABFG-ACZKHG
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    مدیریت و ارزیابی عملکرد پروژه‌های شهری، به‌ویژه در کلان‌شهرهایی با تنوع بالای مأموریت‌ها و پروژه‌های عمرانی، خدماتی، اجتماعی، دیجیتال و ایمنی، نیازمند نظامی یکپارچه، شفاف و مبتنی بر داده است. در نبود چنین نظامی، اطلاعات مربوط به پروژه‌ها، اهداف، شاخص‌های عملکرد، مقادیر هدف، عملکرد واقعی، مسئولیت‌ها و اقدامات اصلاحی معمولاً به‌صورت پراکنده و غیرهمگن نگهداری می‌شوند وضعیتی که قابلیت اتکای گزارش‌ها، امکان مقایسه پروژه‌ها، تشخیص به‌موقع انحراف‌ها و تصمیم‌گیری مدیریتی را تضعیف می‌کند. مقاله حاضر با هدف ارائه الگوی جامع پایش و ارزیابی عملکرد پروژه‌های شهرداری شیراز در سال ۱۴۰۵ تدوین شده است. الگوی پیشنهادی، یک چارچوب منسجم برای برقراری ارتباط میان اهداف راهبردی، پروژه‌های اجرایی، شاخص‌های کلیدی عملکرد، اهداف کمی، داده‌های پایش دوره‌ای، وضعیت عملکرد و اقدامات اصلاحی ارائه می‌دهد. در این چارچوب، پروژه‌ها در چهار گروه اصلی شامل نگهداشت و پدافند شهری، توسعه شهری، توسعه و تحول دیجیتال، و تاب‌آوری و امنیت شهری دسته‌بندی می‌شوند. سپس برای هر پروژه، متناسب با ماهیت آن، شاخص‌های عمومی و اختصاصی تعریف و با استفاده از وزن‌دهی، میزان تحقق هدف و عملکرد واقعی ارزیابی می‌گردد. منطق محاسبه عملکرد در این الگو، تفاوت میان شاخص‌های افزایشی و کاهشی را لحاظ می‌کند به‌گونه‌ای که شاخص‌هایی مانند درصد پیشرفت فیزیکی و تعداد کاربران فعال با منطق افزایشی و شاخص‌هایی مانند زمان سفر، میزان مخاطرات و مراجعات حضوری با منطق کاهشی سنجیده می‌شوند. همچنین وضعیت عملکرد در سه سطح بحرانی، نیازمند توجه و مطلوب طبقه‌بندی شده و برای موارد دارای انحراف، فرآیند تعریف، پیگیری و ارزیابی اقدامات اصلاحی پیش‌بینی می‌شود. نتیجه این الگو، ایجاد بستری برای شفافیت عملکرد، پاسخ‌گویی واحدهای مسئول، انسجام اطلاعات، مقایسه‌پذیری پروژه‌ها، شناسایی اولویت‌های مداخله مدیریتی و تقویت تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد است. این نظام می‌تواند مدیریت پروژه‌های شهری را از گزارش‌گیری پراکنده و صرفاً توصیفی، به سوی پایش مستمر، تحلیل‌محور و بهبودگرا هدایت کند.

کلمات کلیدی : مدیریت عملکرد شاخص کلیدی عملکرد پایش پروژه ارزیابی عملکرد مدیریت پروژه‌های شهری شهرداری شیراز اقدام اصلاحی تصمیم‌گیری مبتنی بر داده