انطباق‌پذیری موازین حقوق بین‌الملل با نظام مدیریت کلان رفاه و سلامت اجتماعی در بستر بومی

انطباق‌پذیری موازین حقوق بین‌الملل با نظام مدیریت کلان رفاه و سلامت اجتماعی در بستر بومی

بابک آزادگان1 اسدالله مهرآرا2 نسترن طالبی3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد سلامت و رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی،
2) دانشیارگروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر،
3) دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق بین الملل دانشگاه پیام نورتهران،ایران

کد IOI مقاله : ABFK-ABKKGG
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir)
چکیده :
    این پژوهش با هدف تحلیل انطباق‌پذیری موازین حقوق بین‌الملل بشر، به‌ویژه ماده ۱۲ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و تفسیر ارائه‌شده در نظریه عمومی شماره 14، با نظام مدیریت کلان رفاه و سلامت اجتماعی ایران انجام شد. پژوهش با روش تحلیل اسنادی و تحلیل مضمون تطبیقی، ۲۷ سند رسمی شامل قانون اساسی، سیاست‌های کلی سلامت، قوانین برنامه‌های توسعه سوم تا ششم و اسناد پایش سیاستی را بر پایه ماتریس چهارگانه AAAQ، یعنی فراهمی، دسترسی‌پذیری، پذیرش‌پذیری و کیفیت، و در چارچوب تعهدات سه‌گانه دولت شامل احترام، حمایت و اجرا، با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA بررسی کرد؛ پایایی میان‌کدگذاران ۰/۸۶ به‌دست آمد. یافته‌ها وجود دو مضمون فراگیر «هندسه هنجاری» و «معماری سیاستی» را نشان دادند. در سطح تقنین، همگرایی قابل‌توجهی با معیارهای بین‌المللی، به‌ویژه در فراهمی زیرساخت‌ها و پذیرش‌پذیری فرهنگی، مشاهده شد؛ اما در سطح اجرا، تمرکز ۸۹/۱۳ درصدی تعهدات بر تحقق و اجرا، در برابر سهم اندک تعهد به حمایت، از عدم توازن نهادی حکایت داشت. همچنین، پرداخت مستقیم از جیب با نوسان ۳۸ تا ۵۴ درصد، در برابر هدف‌گذاری زیر ۳۰ درصد، و تداوم تشتت صندوق‌های بیمه‌ای، شکاف میان حق اعلام‌شده و حمایت مالی واقعی را آشکار کرد. نتیجه آن است که انطباق نظام سلامت ایران با حقوق بین‌الملل، تقنینی اما هنوز به‌طور کامل کارکردی نیست و گذار به انطباق عملیاتی، به تجمیع ریسک، نظام ارجاع مؤثر، تنظیم‌گری پاسخ‌گو و منابع مالی پایدار نیاز دارد. پیام راهبردی: حق بر سلامت نه کالایی مبادله‌پذیر در بازار، بلکه دارایی مشترک عمومی و آزمون بنیادین مشروعیت زیستی حکمرانی در صیانت از کرامت انسانی است.

کلمات کلیدی : حقوق بین‌الملل حق بر سلامت رفاه و سلامت اجتماعی حکمرانی عمومی بومی‌سازی موازین بین‌المللی