آسیب‌شناسی فرهنگ سازمانی بر اساس ضریب تغییرات، ماتریس اهمیت–عملکرد و تحلیل شکاف ادراکی سطوح سازمانی (مطالعه موردی: شرکت توسعه آهن و فولاد گل‌گهر)

آسیب‌شناسی فرهنگ سازمانی بر اساس ضریب تغییرات، ماتریس اهمیت–عملکرد و تحلیل شکاف ادراکی سطوح سازمانی (مطالعه موردی: شرکت توسعه آهن و فولاد گل‌گهر)

فاطمه حسام فر1 محمود علوی رضوی2 اصغر حدیدی3

1) کارشناس منابع انسانی شرکت توسعه آهن و فولاد گل گهر، سیرجان، کرمان، ایران،
2) رئیس تشکیلات شرکت توسعه آهن و فولاد گل گهر، سیرجان، کرمان، ایران،
3) مدیر منابع انسانی شرکت توسعه آهن و فولاد گل گهر، سیرجان، کرمان، ایران،

کد IOI مقاله : ABFK-ACZFKA
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir)
چکیده :
    فرهنگ سازمانی به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین سازه‌های حوزه مدیریت و رفتار سازمانی، تأثیری عمیق بر عملکرد، اثربخشی و بقای سازمان‌ها دارد. با این حال، بسیاری از سازمان‌های صنعتی ایران، به‌ویژه در صنایع سنگین، شناخت دقیقی از آسیب‌های فرهنگی خود ندارند. پژوهش حاضر با هدف آسیب‌شناسی فرهنگ سازمانی در شرکت توسعه آهن و فولاد گل‌گهر انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، تحلیلی–توصیفی است. داده‌های مورد استفاده، داده‌های ثانویه حاصل از پرسشنامه ۳۸ سؤالی در ۱۳ مؤلفه فرهنگی است که در سال ۱۴۰۴ با مشارکت ۱۱۹ نفر از کارکنان (از جامعه ۲۶۱ نفری) اجرا شده است. روایی محتوایی ابزار با روش CVR (تمام گویه‌ها بالاتر از ۰.۶۰) و پایایی با آلفای کرونباخ (۰.۹۱) و بازآزمایی (۰.۸۵) تأیید شد. در این پژوهش از سه رویکرد تحلیلی مکمل استفاده شده است: ماتریس اهمیت–عملکرد (IPA) برای شناسایی مؤلفه‌های بحرانی؛ ضریب تغییرات (CV) برای سنجش میزان اجماع دیدگاه‌ها؛ و تحلیل شکاف ادراکی برای مقایسه سطوح سازمانی. یافته‌ها نشان داد که میانگین کل فرهنگ سازمانی ۳.۴۱ از ۵ است. سه مؤلفه «روابط بلندمدت پایدار با رویکرد دلبستگی» (۳.۶۹)، «تعالی‌خواهی و رقابت‌جویی» (۳.۵۵) و «خلق ارزش برای مشتری» (۳.۵۴) به‌عنوان نقاط قوت نسبی و سه مؤلفه «روشن بودن وظایف و انتظارات» (۳.۰۹)، «یادگیری و تجربه‌آموزی دائمی» (۳.۳۰) و «تیم‌گرایی» (۳.۳۱) به‌عنوان اولویت‌های اصلی بهبود شناسایی شدند. بیشترین عدم اجماع مربوط به مؤلفه «عمل‌گرایی مبتنی بر نتایج» با CVبرابر۷.۲۹ درصد و کمترین آن مربوط به «تعالی‌خواهی و رقابت‌جویی» با CVبرابر۲.۵۴ درصد بود. تحلیل شکاف ادراکی نشان داد که بین سطوح سازمانی رئیس و کارشناس، شکاف ۹.۳۳ درصدی در موافقت با مؤلفه‌های فرهنگی وجود دارد. سؤال ۲۵ (ریسک‌پذیری و پذیرش اشتباهات) با امتیاز ۲.۸ بحرانی‌ترین آسیب فرهنگ سازمانی شناسایی شد. مهم‌ترین پیامد مدیریتی این پژوهش، ضرورت توجه جدی به سه مؤلفه اولویت‌دار در برنامه‌های تحول و توسعه سازمانی و بهره‌گیری از نقاط قوت شناسایی‌شده به‌عنوان اهرم‌هایی برای جبران نقاط ضعف است. این پژوهش نشان داد که رویکرد ترکیبی و بومی در سنجش فرهنگ سازمانی می‌تواند تصویری دقیق‌تر و کاربردی‌تر از وضعیت فرهنگ سازمانی در صنایع خاص ارائه دهد.

کلمات کلیدی : فرهنگ سازمانی ماتریس اهمیت عملکرد شکاف ادراکی صنعت فولاد شرکت توسعه آهن و فولاد گل‌گهر