نقش بازرگانان ارمنی در تجارت با اروپا و توسعه هنر نگارگری در دوره صفوی

نقش بازرگانان ارمنی در تجارت با اروپا و توسعه هنر نگارگری در دوره صفوی

بهاره نیک روش1

1) دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، گروه تاریخ، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

کد IOI مقاله : ABGG-ACZEBC
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    مهاجرت ارامنه به ایران -11هـ.ق/17م- در زمان شاه عبّاس اوّل و القای وام‌های بدون بهره به تجار محیط مناسبی را در جهت مسافرت بازرگانان ارمنی به کشورهای اروپایی و تبادلات فرهنگی با آن‌ها فراهم آورد. بر این اساس استقرار قوم ارمنی در اصفهان موجب حرکتی در تعامل هنری ایران با کشورهای اروپایی شد، به گونه‌ای که در اواخر قرن یازدهم هـ.ق می‌توان تلفیق دو گرایش مختلف از نگارگری واقع‌گرایانه ایرانی و طبیعت‌نگاری اروپایی را مشاهده نمود. پژوهش حاضر بر آن است تا علاوه بر نقش بازرگانان ارمنی در ارتباط با اروپا و چگونگی رشد اقتصاد ایران، به تأثیر هنر اروپایی بر نگارگری و در نهایت به تجزیه و تحلیل نوع تأثیرپذیری از سبک نقّاشی اروپایی در دوره صفوی بپردازد. شیوه تحقیق در این پژوهش استناد به مطالعات کتابخانه‌ای، اسنادی و میدانی است که با روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد تطبیقی در جهت دستیابی به هدف پژوهش انجام شده است. بر مبنای نتایج حاصل از پژوهش حاضر، بازرگانان ارمنی نه‌تنها با در انحصار گرفتن تجارت ابریشم توانستند در رشد اقتصاد ایران دخیل باشند، بلکه نقش واسطه‌ای را برای انتقال و تأثیر هنر اروپایی بر نگارگری دوره صفوی ایفا نمودند. در این میان نقّاشان دوره صفوی به الگوبرداری ناقص از فرنگی‌سازی در نگارگری و ایجاد نوعی سازگاری میان سنّت‌های تصویری شرقی و غربی پرداختند. نمونه بارزی از این تعامل هنری را می‌توان در بناهای دوره صفوی و به خصوص کلیساهای جلفای نو مشاهده نمود که موجب رواج نقّاشی دنیوی، چهره‌نگاری و تنوع سبک‌ها با تأثیر از ویژگی‌های هنر اروپایی همچون سه‌بُعدی‌نمایی و فضاسازی گردید.

کلمات کلیدی : دوره صفوی بازرگانان ارمنی تجارت اروپا هنر نگارگری