بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و ارزش شرکت: نقش تعدیلگر حاکمیت شرکتی
بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و ارزش شرکت: نقش تعدیلگر حاکمیت شرکتی
فاطمه لطفیان1
1) کارشناسی ارشد حسابداری دانشگاه کردستان
کد IOI مقاله
:
ABKH-ABKEBC
محل انتشار :
چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
زمینه: پیشینها اثر اجتناب مالیاتی شرکتی بر ارزش شرکت را با نتایج ناهمسو گزارش کردهاند؛ برخی مطالعات رابطهای مثبت و برخی رابطهای منفی نشان دادهاند، و این ناهمسویی تا حدی به تفاوت در ساختار حاکمیت شرکتی میان بازارهای مورد بررسی و تا حدی به فرض خطی بودن رابطه در بیشتر مطالعات پیشین نسبت داده شده است. این پژوهش با هدف بررسی رابطه میان اجتناب مالیاتی و ارزش شرکت، با در نظر گرفتن نقش تعدیلگر حاکمیت شرکتی و آزمون مستقیم غیرخطی بودن این رابطه، انجام شد.
روش: این پژوهش با طراحی توصیفی-همبستگی از نوع علّی و با استفاده از دادههای ترکیبی (پانل) ۱۴۸ شرکت پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار طی دوره ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ (معادل ۱۱۲۱ سال-شرکت) انجام شد. ارزش شرکت با تقریب کیوی توبین و اجتناب مالیاتی با نرخ مؤثر مالیاتی، نرخ مؤثر مالیاتی نقدی و شکاف دفتری-مالیاتی سنجیده شد. حاکمیت شرکتی بهصورت شاخصی ترکیبی از سهم مدیران غیرموظف، تمرکز مالکیت نهادی و استقلال کمیته حسابرسی وارد مدل شد. مدل پایه با رگرسیون پانلی اثرات ثابت (پس از آزمون هاسمن) و خطاهای استاندارد خوشهبندیشده در سطح شرکت برآورد شد؛ برای بررسی استحکام یافتهها در برابر درونزایی احتمالی، برآوردگر گشتاورهای تعمیمیافته سیستمی نیز بهکار رفت.
یافتهها: نرخ مؤثر مالیاتی با کیوی توبین رابطه منفی و معنادار داشت (۸۴۲/۰-=β، ۰۰۱/۰>p) و این رابطه پس از افزودن جمله تعاملی با شاخص حاکمیت شرکتی (۹۱۲/۰=β، ۰۲۴/۰=p) و در برآورد گشتاورهای تعمیمیافته سیستمی (۶۵۸/۰-=β، ۰۰۶/۰=p) پایدار باقی ماند. رابطه شکاف دفتری-مالیاتی با کیوی توبین الگویی غیرخطی به شکل وارونه U نشان داد (جمله خطی: ۱۴/۳=β، ۰۰۲/۰=p؛ جمله درجه دوم: ۶/۱۸-=β، ۰۰۴/۰=p) با نقطه بازگشت در سطح ۰۸۴/۰.
نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهند که اجتناب مالیاتی با ارزش شرکت رابطهای مشروط و غیرخطی دارد؛ این رابطه تا سطح معینی مثبت است و پس از آن منفی میشود، و شدت آن با کیفیت حاکمیت شرکتی تعدیل میشود. این الگو با تفسیری مبتنی بر توازن میان منافع جریان نقدی و هزینههای نمایندگی ناشی از اجتناب مالیاتی سازگار است و نشان میدهد ارزیابی ریسک اجتناب مالیاتی نباید مستقل از ساختار حاکمیتی شرکت صورت گیرد.
کلمات کلیدی : اجتناب مالیاتی ارزش شرکت حاکمیت شرکتی کیوی توبین دادههای پانل