مروری بر تحلیل پارامترهای عملیات حرارتی(دما و زمان آستنیته ناقص و دمای تمپرینگ) بر ریزساختار و سختی فولاد C80W1

مروری بر تحلیل پارامترهای عملیات حرارتی(دما و زمان آستنیته ناقص و دمای تمپرینگ) بر ریزساختار و سختی فولاد C80W1

محمد جیریایی1 عبدالله کاظمی2

1) کارشناس ارشد مهندسی مکانیک،گرایش ساخت و تولید، دانشکده فنی مهندسی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد الیگودرز-ایران
2) کارشناس ارشد مهندسی مکانیک،گرایش ساخت و تولید، دانشکده فنی مهندسی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد الیگودرز-ایران

کد IOI مقاله : ACCD-ACZHHG
محل انتشار : دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com)
چکیده :
    فولادهای ابزار کربنی به دلیل قابلیت سخت‌شدن، هزینه نسبتاً پایین و امکان دستیابی به خواص مکانیکی مناسب از طریق عملیات حرارتی، در ساخت انواع ابزارهای برشی، قالب‌ها، سنبه‌ها و قطعات مورد استفاده در صنایع ساخت و تولید کاربرد گسترده‌ای دارند. فولاد 1.1525 که در استاندارد DIN با نام C80W1 و در استاندارد EN با نام C80U شناخته می‌شود، از جمله فولادهای ابزار کربنی است که خواص مکانیکی و ریزساختاری آن به‌شدت تحت تأثیر پارامترهای عملیات حرارتی قرار دارد. هدف مقاله حاضر، مرور و تحلیل نقش دمای آستنیته‌سازی و دمای تمپرینگ در تحول ریزساختار و تغییرات سختی این فولاد است. در این راستا، مبانی متالورژیکی آستنیته‌سازی، کوئنچ، تشکیل آستنیت باقیمانده و تمپرینگ بررسی شده و نتایج حاصل از مطالعه تجربی انجام‌شده بر نمونه‌های فولاد 1.1525 نیز مورد تحلیل قرار گرفته است. در مطالعه تجربی، شش شرایط حرارتی شامل سه دمای آستنیته‌سازی 760، 800 و 840 درجه سانتی‌گراد و دو دمای تمپرینگ 180 و 280 درجه سانتی‌گراد مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌ها پس از 8 دقیقه آستنیته‌سازی در محلول آب‌نمک 10 درصد در حال جوش کوئنچ و سپس به مدت 192 دقیقه تمپر شدند. بررسی ریزساختار با میکروسکوپ نوری و اندازه‌گیری سختی با روش راکول C انجام شد. نتایج نشان داد که دمای آستنیته‌سازی در مقایسه با دمای تمپرینگ، تأثیر بسیار بیشتری بر سختی مغز قطعه دارد. میانگین سختی از حدود 21.5 HRC در دمای آستنیته‌سازی 760 درجه به محدوده 24.7 تا 27 HRC در 800 درجه و 37.3 تا 46.4 HRC در 840 درجه افزایش یافت. بررسی ریزساختار نیز نشان داد که افزایش دمای آستنیته‌سازی موجب افزایش انحلال کاربیدها و تغییر تدریجی ساختار از ساختارهای عمدتاً پرلیتی به ساختارهای حاوی بینیت و مارتنزیت می‌شود. با وجود افزایش قابل توجه سختی در دمای 840 درجه، مقدار نهایی سختی همچنان کمتر از سختی بالقوه این فولاد گزارش‌شده است که می‌تواند به سختی‌پذیری ذاتی پایین، زمان کوتاه آستنیته‌سازی و شدت نسبتاً پایین محیط کوئنچ مرتبط باشد.

کلمات کلیدی : فولاد 1 1525 c80w1 عملیات حرارتی آستنیته‌سازی تمپرینگ کوئنچ ریزساختار سختی مارتنزیت آستنیت باقیمانده