سیر تاریخی تحول رابطۀ طبیعت، محیط و منظر با سلامت انسان

سیر تاریخی تحول رابطۀ طبیعت، محیط و منظر با سلامت انسان

پارسا ورقایی1

1) دانشجوی دکتری تخصصی شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

کد IOI مقاله : ACCD-ACZKFK
محل انتشار : دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com)
چکیده :
    رابطۀ طبیعت، محیط و منظر با سلامت انسان در طول تاریخ، متناسب با تحولات دانش پزشکی، نگرش‌های فرهنگی و شیوه‌های سازماندهی فضا دستخوش تغییر شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین سیر تاریخی این رابطه و شناسایی مهم‌ترین نقاط عطف آن انجام شده است. روش پژوهش، تاریخی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعۀ اسنادی و مرور منابع مرتبط با تاریخ باغ‌سازی، بهداشت محیط، معماری درمانی و رویکردهای معاصر سلامت است. در این راستا، تحولات مرتبط از دوران باستان تا پژوهش‌های معاصر دربارۀ طبیعت، سلامت روان و رفاه انسان بررسی و در قالب یک خط زمانی تاریخی سازماندهی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توجه به رابطۀ طبیعت و سلامت، از استفاده از گیاهان دارویی و توجه به ویژگی‌های طبیعی مکان آغاز شده و در ادامه، با گسترش ملاحظات بهداشت عمومی، توسعۀ فضاهای عمومی و درمانی و شکل‌گیری رویکردهای نوین سلامت، ابعاد گسترده‌تری یافته است. در مطالعات حاضر نیز نقش طبیعت و فضاهای سبز و آبی در ارتباط با سلامت روان و رفاه انسان به یکی از زمینه‌های پژوهش علمی تبدیل شده است. این تحولات بیانگر گذار از توجه عمدتاً عملی و بهداشتی به طبیعت، به شناخت چندبعدی رابطۀ انسان، محیط و سلامت است؛ هرچند رویکردهای تاریخی مختلف الزاماً جایگزین یکدیگر نشده‌اند و در دوره‌های گوناگون هم‌پوشانی داشته‌اند. این جمع‌بندی تاریخی می‌تواند به شناخت مبانی رویکردهای معاصر محیط و سلامت و توجه بیشتر به ابعاد انسانی و سلامت‌محور در برنامه‌ریزی شهری و طراحی منظر کمک کند.

کلمات کلیدی : طبیعت و سلامت تاریخ منظر بهداشت محیط سلامت روان منظرهای درمانگر طراحی منظر