بررسی تأثیر محیط قانونی و نظارتی بر کیفیت حسابرسی و استقلال حسابرسان در ایران

بررسی تأثیر محیط قانونی و نظارتی بر کیفیت حسابرسی و استقلال حسابرسان در ایران

مهدی رسائی1

1) دانشجوی دکتری رشته حسابداری تخصصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند، استان تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AADH-AAFCFD
محل انتشار : دومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir/2nd)
چکیده :
    محیط قانونی و نظارتی نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به کیفیت رویه‌های حسابرسی و استقلال حسابرسان، به‌ویژه در اقتصادهای در حال گذار مانند ایران، ایفا می‌کند. این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه چارچوب‌های قانونی و نظارتی در حال تحول ایران بر کیفیت حسابرسی و استقلال حسابرس، دو رکنی که زیربنای اعتبار و شفافیت گزارشگری مالی هستند، تأثیر می‌گذارند. این مطالعه با استفاده از یک روش تحقیق کیفی، از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با متخصصان حسابرسی، نهادهای نظارتی و کارشناسان دانشگاهی بهره می‌برد و با تجزیه و تحلیل دقیق قوانین و استانداردهای ایران، از جمله مقررات انجمن حسابداران رسمی ایران (IACPA) و سازمان بورس و اوراق بهادار (SEO)، تکمیل می‌شود. یافته‌ها چشم‌انداز پویایی را نشان می‌دهند: اصلاحات نظارتی در سال‌های اخیر، مانند معرفی الزامات افشای کمیته حسابرسی و نظارت بیشتر توسط SEO، شفافیت را بهبود بخشیده و انتظارات سختگیرانه‌تری را بر رفتار حسابرسی تحمیل کرده است. با این حال، این مطالعه چالش‌های مداوم، از جمله ابهامات در تعاریف قانونی استقلال حسابرس، ناهماهنگی در اجرا و حمایت قانونی محدود از افشاگران را آشکار می‌کند. چنین شکاف‌هایی اغلب منجر به موقعیت‌هایی می‌شوند که حسابرسان با فشارهایی از سوی مشتریان یا مدیریت مواجه می‌شوند که بی‌طرفی آنها و در نتیجه کیفیت حسابرسی را تضعیف می‌کند. نکته قابل توجه این است که شرکت‌های حسابرسی کوچک‌تر به دلیل وابستگی به پرتفوی‌های متمرکز مشتری و محدودیت منابع، آسیب‌پذیری‌های بیشتری را تجربه می‌کنند و آنها را به ویژه در معرض تهدیدهای آشکار و پنهان استقلال قرار می‌دهند. علاوه بر این، فقدان حمایت جامع از افشاگران، حسابرسان را از گزارش رویه‌های غیراخلاقی منصرف می‌کند، در حالی که اجرای نامنظم و سهل‌گیرانه مقررات، بازدارندگی کلی را کاهش می‌دهد. برعکس، شرکت‌های حسابرسی بزرگ و وابسته به سطح بین‌المللی تمایل دارند سطوح بالاتری از انطباق را نشان دهند، که تا حدودی به دلیل آموزش بهتر، دسترسی به بهترین شیوه‌های جهانی و سازوکارهای تضمین کیفیت داخلی است. این مطالعه همچنین فرصت‌هایی را در چارچوب قانونی فعلی، از جمله تلاش‌های مداوم برای هماهنگی با استانداردهای بین‌المللی و اصلاحات قضایی با هدف تقویت پاسخگویی حرفه‌ای، شناسایی می‌کند. بر اساس این بینش‌ها، این مقاله شفاف‌سازی تعاریف قانونی، تقویت ظرفیت‌های اجرایی، تصویب حمایت‌های قوی از افشاگران و سرمایه‌گذاری در توسعه حرفه‌ای مداوم را به عنوان گام‌های عملی برای افزایش کیفیت و استقلال حسابرسی در ایران توصیه می‌کند. این اقدامات برای تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران، ارتقای پاسخگویی شرکت‌ها و تضمین رشد اقتصادی پایدار ضروری است.

کلمات کلیدی : کیفیت حسابرسی استقلال حسابرس محیط قانونی چارچوب نظارتی ایران