طراحی و ارزیابی عملکرد جاذب‌های انرژی خودترمیم‌شونده در المان‌های ترافیکی شهری و سپرهای خودرو: رویکرد پدافند غیرعامل و تاب‌آوری در برابر تصادف

طراحی و ارزیابی عملکرد جاذب‌های انرژی خودترمیم‌شونده در المان‌های ترافیکی شهری و سپرهای خودرو: رویکرد پدافند غیرعامل و تاب‌آوری در برابر تصادف

آیدا جمالی1 علیرضا طرهانی2

1) دانشجو کارشناسی ارشد HSE دانشگاه مهرالبرز
2) دانشجو کارشناسی ارشد مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت

کد IOI مقاله : ABKD-ACZHBC
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
    المان‌های ترافیکی شهری و سپر خودروها یک ضعف مشترک دارند: جاذب‌های انرژی متداول، انرژی را از راه تغییر شکل پلاستیک برگشت‌ناپذیر مستهلک می‌کنند. به همین دلیل هر برخورد، حتی برخورد جزئی، بخشی از ظرفیت حفاظتی را مصرف می‌کند و المان را آسیب‌دیده باقی می‌گذارد. این موضوع در ترافیک روزمره پرهزینه است و در پدافند غیرعامل پذیرفتنی نیست، چون المان‌های حفاظتی باید پس از ضربه‌های مکرر یا متوالی هم کارآمد بمانند. در این مقاله یک جاذب انرژی خودترمیم‌شونده دو‌لایه پیشنهاد و ارزیابی شده است. لایهٔ اول یک شبکهٔ پلیمری برگشت‌پذیر بر پایهٔ یونومر یا شبکهٔ ابرمولکولی است. این لایه ضربه‌های کم‌انرژی را با پسماند ویسکوالاستیک مستهلک می‌کند و با ترمیم فعال‌شونده با دما یکپارچگی خود را بازیابی می‌کند. لایهٔ دوم یک المان فداشوندهٔ متداول است که برای برخوردهای شدید در نظر گرفته شده است. برای ارزیابی، یک مدل ضربهٔ جرم متمرکز، یک مدل سینتیک ترمیم (ترکیب مقیاس‌بندی خزش زنجیره‌ای و وابستگی دمایی آرنیوس) و یک مدل افت ظرفیت در ضربه‌های تکراری توسعه داده شد. مفهوم پیشنهادی در دو حالت بررسی شد: ضربهٔ آونگ ۱۰۰۰ کیلوگرمی به سپر با سرعت ۴ تا ۱۰ کیلومتر بر ساعت، و برخورد خودروی ۱۱۰۰ کیلوگرمی با بالشتک جاذب شهری با سرعت ۳۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت. شاخص‌های ارزیابی شامل نیروی اوج، بازدهی نیروی خردشدگی، تغییر شکل ماندگار، سرعت برخورد سرنشین و شتاب کاهش سرعت سرنشین است. در حالت‌های مدل‌سازی‌شده، جاذب سپر نیروی اوج را در سرعت ۴ کیلومتر بر ساعت حدود ۳۸ درصد کاهش می‌دهد و تا سرعت‌های حدود ۷ کیلومتر بر ساعت، پس از ترمیم کمتر از ۱ میلی‌متر تغییر شکل ماندگار باقی می‌گذارد. بالشتک شهری نیز در سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت شاخص‌های ریسک سرنشین را در محدودهٔ مجاز نگه می‌دارد. مقایسهٔ چندمعیاره و هزینهٔ چرخهٔ عمر نشان می‌دهد که طرح خودترمیم‌شونده، جز در شرایطی که هزینهٔ اولیه معیار غالب باشد، ارجحیت دارد. نتایج این مقاله تحلیلی است و نیازمند اعتبارسنجی آزمایشگاهی است.

کلمات کلیدی : مواد خودترمیم‌شونده جاذب انرژی تاب‌آوری در برابر تصادف پدافند غیرعامل سپر خودرو ایمنی ترافیک شهری