ترکیبات زیست‌فعال سماق در برابر بیوفیلم‌های لیستریا مونوسایتوژنز

ترکیبات زیست‌فعال سماق در برابر بیوفیلم‌های لیستریا مونوسایتوژنز

الهه کاظمی1 صغری ولیزاده2 سيده سودا قائم‌مقامي هزاوه3 نازنین نسبت کريمی4

1) BSc Student, Food Hygiene, Food Hygiene and Aquatics Student Scientific Association, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2) Assistant Professor, Department of Food Hygiene and Aquatics, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tabriz, Tabriz, Iran
3) DVM Student, Food Hygiene and Aquatics Student Scientific Association, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tabriz, Tabriz, Iran
4) DVM Student, Food Hygiene and Aquatics Student Scientific Association, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tabriz, Tabriz, Iran

کد IOI مقاله : ACZE-ACAAFA
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    لیستریا مونوسایتوژنز به دلیل توانایی ماندگاری در محیط‌های فرآوری غذا، تشکیل بیوفیلم روی سطوح در تماس با غذا و ایجاد بیماری تهاجمی شدید، یکی از نگرانی‌های مهم ایمنی غذایی است. محدودیت‌های روش‌های متداول بهداشتی‌سازی باعث شده بررسی ضدمیکروب‌های گیاهی با سازوکارهای مکمل مورد توجه قرار گیرد. سماق (Rhus coriaria L.)، ادویه‌ای پرمصرف، حاوی ترکیبات زیست‌فعال متنوعی است، از جمله تانن‌های قابل هیدرولیز، مشتقات گالیک‌اسید، فلاونوئیدها و دیگر ترکیبات فنولی که فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی و ضدمیکروبی آن‌ها گزارش شده است. این مرور انتقادی، پتانسیل ترکیبات مشتق از سماق را برای کنترل L. monocytogenes ارزیابی می‌کند و بر تشکیل بیوفیلم، یکپارچگی غشای باکتری، سازگاری با تنش و فرایندهای وابسته به بیماری‌زایی تمرکز دارد. مطالعات اخیر درباره‌ی فیتوشیمی سماق و کنترل پاتوژن‌های منتقله از غذا، به‌صورت انتقادی با شواهد معاصر درباره‌ی پایداری بیوفیلم لیستریا و مداخلات رایج در فرآوری غذا مقایسه شد. یافته‌ی اصلی این است که سماق مبنای ضدمیکروبی معتبری دارد، اما شواهد مستقیم درباره‌ی اثربخشی آن بر بیوفیلم L. monocytogenes در شرایط صنعتی فرآوری غذا محدود است. پژوهشی در سال ۲۰۲۴، ۲۲ ترکیب فنولی و فلاونوئیدی را در عصاره‌های سماق شناسایی کرد و اثرات ضدباکتریایی و ضدبیوفیلمی وابسته به نوع پاتوژن را نشان داد؛ با این حال، میان باکتری‌های آزمون‌شده، L. monocytogenes وجود نداشت. بنابراین نتایج مربوط به گونه‌های باکتریایی دیگر نمی‌تواند اثر اختصاصی ضدلیستریایی را اثبات کند. پژوهش‌های آینده باید استانداردسازی شیمیایی، تحلیل غلظت–پاسخ، آزمون روی بیوفیلم بالغ، بیان ژن‌های بیماری‌زایی، اعتبارسنجی در بافت غذا، ارزیابی حسی و سازگاری با روش‌های بهداشتی‌سازی رایج را در بر گیرند. از این رو سماق را باید نامزدی امیدبخش برای توسعه‌ی مداخلات مکمل ایمنی غذا دانست، نه جایگزینی اثبات‌شده برای ضدعفونی متداول.

کلمات کلیدی : سماق (rhus coriaria) لیستریا مونوسایتوژنز بیوفیلم ترکیبات فنولی ایمنی غذایی