ویژگی معماری بناهای تاریخی در ایران - گنبد ملا حسن کاشی

امیر علی محمدی¹ رسول درسخوان²

1) دانشجوی دکتری رشته شهرسازی دانشگاه آزا د اسلامی واحد بین الملل تبریز
2) استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

کد IOI مقاله : XYEA-BAHBB
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(4icsau.ir)
چکیده :
    موضوع حفاظت و نگهداری از آثار تاریخی طی سالهای اخیر بسیار مورد توجه مسئولین و مردم عزیز کشورمان قرار گرفته است. ضمن آنکه در کشورهای مختلف به منظور ایجاد وضعیتی بهینه و سازماندهی برنامه‌های حفاظت و مرمت اینگونه آثار اقدام به تشکیل سازمان و ادرات ویژه‌ای نموده‌اند. علی‌رغم این تلاش سرعت تخریب آثار باستانی و فرهنگی کشور نه تنها کند نشده بلکه به مرور زمان استحکام و مقاومت سازه‌ای خود را در برابر شرایط محیطی از دست می‌دهد. در علت‌یابی این عوامل به تحلیل کلی این آسیب‌ها باید پرداخت. مقبره ملاحسن کاشی را باید یکی از قدیمی‌ترین بنای تاریخی شهر سلاطانیه تلقی کرد، چرا که تاریخ ساخت آن به اواخر قرن نهم هجری قمری و دوران شاه طهماسب صفوی برمی‌گردد. از آن تاریخ تا دوره معاصر، این بنا دستخوش تغییرات و تحولات زیادی در نحوه ساخت گنبد آن شده است که آن را از شکل اولیه خود خارج ساخته و در دوره‌هایی با نگرشی متفاوت به مرمت آن پرداخته‌اند. این بنا دارای تزیینات به سزایی نیست اما سادگی و زیبایی و عظمت گنبد فیروزه‌ای آن دیده هر بیننده‌ای را به کمال و آسمان سوق می‌دهد و نشان از پاکی و صداقت دارد. ایده اصلی این رساله شناخت آسیب‌های وارده بر کاشی‌های سنتی می‌باشد که روزی به دستان توانمند استادکاران محلی ساخته شده و اینک پس از گذشت زمان و سیلی خوردن از طبیعت دچار فرسایش شده است. در این پروژه بر شناسائی عوامل مؤثر در تخریب مواد و مصالح ساخته شده کاشی سنتی، اقدام گردیده است. بر مبنای این تحقیقات و نتایج حاصل از ان امکان شناخت و فرآیند فرسایش قابل بررسی و مطالعه می‌باشد که آثار این مطالعات راه را برای نگهداری بهینه آثار تاریخی مهیا خواهد ساخت.

کلمات کلیدی : آسیب فرسایش و عوامل مخرب