تحلیل نقش رسانه ای کاروانسرا از منظر آراء مارشال مک لوهان

علیرضا باوندیان¹ فرزانه بی مکر²

1) عضو هیات علمی دانشگاه نیشابور. دانشکده هنر
2) دانشجوی مقطع دکتری معماری . دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند

کد IOI مقاله : XBFK-DFGAA
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی عمران، معماری و مدیریت توسعه شهری در ایران(caumconf.com/2nd)
چکیده :
    کاروانسرا در بستر مطالعات معماری ایران حائز نقش های متعددی است؛ که یکی از مهمترین ویژگی های آن نقش ارتباطی باشد. کاروانیان در حین دادوستدهای متعارف خود به انتقال تجربه های خویش هم می پرداختند. اما آنچه این مهم را تقویت می نمود؛ نظام طراحی و تدابیر معمارانه خاص کاروانسراها است که همچون یک میدان شهری در مقیاسی خرد، تعاملات تمدنی را در برون شهر هم فراهم می نمود. هدف از مقاله حاضر، رمزگشایی از تبعات مکتوم کاروانسرا با بهره گیری از آراء مارشال مک لوهان است. زیرا وی در تئوری های خود از کهکشانهای ارتباطی سه گانه ای سخن می راند که بر تقدیر تعاملات انسانی همواره پرتو افکن بوده اند. این پژوهش به دنبال یافتن مفاهیمی است که هم متضمن کیفیتهای ارائه شده در معماری کاروانسرا باشد و هم بستر مناسب تحلیل نظام رسانه ای آن را فراهم کند. ارتباطی ساختاری و سلسله مراتبی مفهومی-فضایی در رسانه موسوم به کاروانسرا وجود دارد که منطبق بر کهکشان شفاهی مک لوهان است و مجالی شنیداری-دیداری را میان انسانها، همچون یک دهکده فراهم می کند؛ مهمترین این فضاها ایوانهای چهارگانه هستند.

کلمات کلیدی : کاروانسرا مارشال مک لوهان کهکشان ارتباطی نظام طراحی ایوان